Pamukkale Üniversitesi (PAÜ) Mühendislik Fakültesi Tekstil Mühendisliği Bölümü Öğretim Görevlisi Nalan Devrent, Avrupa Birliği'nde (AB) kanserojen madde olan 22 azo boyarmaddenin yasaklanmasına rağmen Türkiye'de iç piyasada kullanıldığını söyledi. AB ülkelerinde her geçen yıl çok sayıda kişi ve kuruluşun ekolojik tekstil ürünlerini tercih etmeye başladığını belirten Devrent, "Ekolojik tekstilin elyaf halinden ürün oluncaya kadarki bütün işlem basamaklarında çevre gözetilir. Ekolojik tekstil ürünü kullanıcıya zarar vermeyen, kullanıldıktan sonra tekrar kazanılan veya çevreye zararsız hale dönüşebilen ürün demektir. Normal kullanım şartlarında insanlara zararlı etkileri olduğu bilinen maddelerin tekstillerde yoğunlaşmasının önlenmesi gerekir. Bu maddelerin insana verdiği zararlar temas, solunum ve sindirim yoluyla olabilir." dedi.
Doğal liflerin, özellikle de pamuğun ekolojik tekstilde tercih edildiğini ve lif cinsine bağlı olarak alerjik reaksiyonlar meydana gelebildiğini vurgulayan Nalan Devrent, "Bu ürünler kullanıldığında, deriye yakın damarlarda kızarma ve şişme görülür. Tekstil boyarmaddelerinin yüzde 70'i, azo boyarmaddeler sınıfına aittir. Bunlardan bazıları kanserojen özelliğe sahiptir. Piyasada bulunan yaklaşık 3 bin 200 adet azo boyarmaddesinden 130 tanesinin, belirli şartlar altında indirgenerek parçalanması sonucunda kanserojen arilamin bileşiklerinin oluşturduğu belirlenmiştir." şeklinde konuştu. AB ülkelerinde kanserojen olduğu belirlenmiş 22 azo boyarmaddenin tekstil ve deri ürünlerinde kullanımının yasaklandığını vurgulayan Devrent, "Azo boyarmaddeler dışında krom boyarmaddeler de kanserojendir. Tekstil endüstrisinde sık kullanılan, yüksek haslık ve parlak renklere sahip olan reaktif boyarmaddeler proteinlerle reaksiyona girebilmekte ve alerjiye yol açabilmektedir. Tekstil malzemesine sıkı bağlarla bağlanmış bir madde ise insan organizmasına deri yoluyla geçmemektedir." dedi.
Avrupa Komisyonunun, tekstil ürünlerini boyamada zararlı boyarmaddeler ve kimyasal maddelerin kullanımını ve pazarlanmasını yasakladığının altını çizen Devrent, şunları kaydetti: "Sınır değerleri aşmaması gereken kimyasal maddeler de AB mevzuatında belirtmiştir. AB'ye üye ülkelerin hepsi, bunu kendi kanunlarına uygulamıştır. Türkiye'de Sağlık Bakanlığı da 1994 yılındaki bir genelgeyle zararlı boyarmaddelerin, özellikle yasaklı azo boyarmaddelerin yurtiçinde deri, tekstil ve hazır giyim ürünlerinde kullanılmasını yasaklanmıştır ancak yeterli ve etkili denetim yapılamamaktadır. Bunun yanısıra iç piyasada kullanılan ürünlerde yeterli etiket bilgileri de bulunmamaktadır. Sadece "öko-tex" etiketine sahip ihraç fazlası ürünler, zaman zaman iç piyasaya verilmektedir."
SON DAKİKA :
Haber Yorumlarınız
