Teknolojik atıkların çevreye zararı, üretiminden fazla maliyete neden oluyor

Her geçen gün adeta ışık hızıyla gelişen ve günlük yaşamı kolaylaştıran teknolojik ürünlerin atıklarının çevreye verdiği zararlar, insanlığı o teknolojinin üretim maliyetlerini de aşan bedel ödemeye maruz bırakabiliyor.

Teknolojik atıkların çevreye zararı, üretiminden fazla maliyete neden oluyor

Her geçen gün adeta ışık hızıyla gelişen ve günlük yaşamı kolaylaştıran teknolojik ürünlerin atıklarının çevreye verdiği zararlar, insanlığı o teknolojinin üretim maliyetlerini de aşan bedel ödemeye maruz bırakabiliyor. Bu bağlamda bilim dünyasının, en az yeni teknolojilerin üretilmesi yönünde sarf ettiği çaba kadar, atıklarının faydasından çok zararına yol açmaması için de projeler üretmesi gerekiyor. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi (DPÜ) Mekatronik Kulübü Akademik Danışmanı Yrd. Doç. Dr. Abdullah Keçeciler tarafından organize edilerek uygulamaya geçilen e-atık projesi, bu anlamda örnek olabilecek bir çalışma. Üniversite bünyesinde yaygınlaştırılan projenin amacı, teknolojik ürünlerin atıklarının çevreye vereceği zararı en aza indirmek. Atılan bir teknolojik ürünün çevreye vereceği zararın minimum düzeyde olması için yapılan çalışmaların, bazı durumlarda o malzemenin üretim maliyetinden daha fazla harcama gerektirebildiğini kaydeden Keçeciler, pillerin de bilinçsiz kullanılması ve atıklarının gerektiği şekilde kontrol edilememesi durumunda çevreye oldukça önemli zarar verdiğini vurguladı. Keçeciler, her geçen gün tüketimi hızla artan pillerin, atık haline gelince içerdikleri kurşun, cıva, kadmiyum ve berilyum gibi zararlı maddeler yüzünden tehlikeli özellikler taşıdığını, bilhassa su ve toprak kirlenmesine yol açtığına işaret ediyor. Atık pillerin toplanması, depolanması ve yeniden değerlendirilmesi konusunda DPÜ Mekatronik Kulübü'nün güzel bir çalışma başlattığını dile getiren Keçeciler; "Oldukça yaygın kullanılan piller hakkında uygulamadığımız bazı özelliklere dikkat çekerek, geri dönüşüm projesini başlattık. Rektörlüğümüzden alınan izinle, kulübümüz tarafından temin edilen, üniversitemizin kantin ve dershanelerinin salon aralıklarına birer pil toplama kutuları yerleştirdik. Kutulara şarj edilemeyen her türlü pillerin atılması için çeşitli ilan ve görsel bilgilendirmeler yapıldı. Kulübümüz yetkili üyeleri tarafından kutular takip edilerek, belirli periyotlarla kutulardan alınan piller toplama merkezlerine ulaştırılacak" şeklinde konuştu. PİLLERİ KULLANIRKEN DİKKAT Keçeciler, pillerde bulunan zararlı atıklar ve riskleri, pil kullanırken nelere dikkat edilmesi gerektiği ve atık pillerin kullanılma biçimleri konularında da bilgi verdi. Pillerde bulunan kurşun, cıva, kadmiyum ve çinko gibi elementlerin insana ve çevreye son derece önemli zararlar verdiğini kaydeden Keçeciler, "Bu maddeler vücuda solunum ya da sindirim yoluyla girebilir. İnsanın metabolizması ve sinir sisteminin bozulmasına, böbreklerde fonksiyon bozukluklarına, zihinsel gelişimde, beyinde ve karaciğerde hasara yol açabilir. Ayrıca, kadmiyum kanserojen içeren zehirli bir maddedir" ifadesini kullandı. "Gelecek kuşaklara daha temiz bir Türkiye bırakalım" diyen Keçeciler, pillerin hiçbir şekilde ısıtılmaması, ateşe atılmaması ve devamlı güneş ışığı alan yerlerde tutulmaması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, pillerin sökülme, delinmesi ve ezilmesinin de tehlikeli olduğunu dile getiren Keçeciler, bu konuda dikkat edilmesi gerekenleri şu şekilde sıraladı: "Piller küçük çocukların oynayabileceği şekilde ortalıkta bırakılmamalı. Pillerin artı ve eksi uçları herhangi bir metal iletkenle birleştirilip, kısa devreler oluşturulmamalı. Şarj edilmeyen piller ve özellikle lityum türleri kesinlikle şarj işlemine tabi tutulmamalı. Farklı gerilimlere sahip, farklı yapılardaki piller ve şarjlı/şarjsız piller aynı cihaz içersinde kullanılmamalı. Pille çalışan cihazlar kalorifer, soba, ocak gibi ısı kaynaklarından uzakta tutulmalı. Piller su, deniz suyu veya diğer oksitleme özelliğine sahip maddelerle temas ettirilmemeli. Pillerin seri veya paralel bağlantıları uzman kişilerce yapılmalı, lityum esaslı pillerde bu tür bağlantılardan kaçınılmalı ve nikel-kadmiyum / nikel-metalhidrit pilleri, özel koruma devreleri olmadan paralel bağlanılmamalı." Atık pillerin ise evsel çöplerle kesinlikle karıştırılmaması gerektiğini söyleyen Keçeciler, bunların çevreye rast gele atılmaması toprağa gömülmemesi, denize, akarsulara, göllere veya kanalizasyona da atılmaması gerektiğini vurguladı. Bunların ayrı bir yerde biriktirilmesi gerektiğini kaydeden Keçeciler, atık pillerin geri dönüşümü için gereken işlemin yapılması konusunda herkesin sorumluluk duymasını istedi.



teknolojinin çevreye verdiği zararlarla ilgili gazete haberi