Sokak Çocukları, Önce Evsiz Yetişkinler Tarafından İstismar Ediliyor

Ankara Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube Müdürlüğü Tarafından Yapılan Çalışmada, Sokaktaki Çocuğun Önce Evsiz Yetişkinler Tarafından İstismar Edildiği Ortaya Çıktı.

Ankara Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube Müdürlüğü tarafından yapılan çalışmada, sokaktaki çocuğun önce evsiz yetişkinler tarafından istismar edildiği ortaya çıktı. Başkent'te 2002 yılı başı itibariyle çocuk alanında hizmet veren kuruluşların kayıtları taranarak sokak çalışmaları yöntemi ile ulaşılabilen çocuk sayısının 200 civarında, ulaşılamayanların ise yaklaşık 200 civarında olduğu tahmin ediliyor. Çocuklar ilçelerde dere boylarında, park ve bahçelerde, ıssız, sessiz ve izbe mekânlarda izole olarak yaşıyor. Merkezde ise çöp istasyonları, mezarlık içi ve çevreleri, hurda ve kâğıt ardiyeleri, kalabalık mekânlar, alkol kullanılan mekân yakınları, okul, sebze hali, stadyum, otobüs terminalleri ve tren garları, trafik yoğunluğu olan kavşaklar, boş sahipsiz binalar ve eski terk edilmiş araçların olduğu yerlerde yaşıyor. Çocukları sokağa iten nedenlerin başında ailevi, ekonomik ve toplumsal sorunlar geliyor. Araştırmaya göre sokaktaki çocukların profilleri ise şöyle: "Herhangi bir nedenle ailesine ekonomik katkı sağlamak amacıyla, okuldan artan zamanında ya da hiç okula gitmeden tüm zamanını sokakta her türlü riske açık olarak para kazanmaya çalışan çocuk. Ailenin kendi isteği ile yanında ya da bağımsız olarak para kazanmak amacıyla çeşitli şekillerde para kazanmak amacıyla dilendirilen çocuk. Bu çocukların dönem dönem aileleri tarafından yabancı yetişkinlere dilendirilmek amacıyla kiraya verildikleri gözleniyor. İstenmeyen ya da gayri meşru ilişkilerden doğan ebeveynin kendi isteği ile ve korumasız olarak terk ettiği çocuklar. Suça itilmiş çocuklar birçok nedenlerle suça itiliyor. Rehabilite edici önlemler alınmadığı takdirde suç davranışlarının içeriği büyüyerek pekişiyor ve geleceğin suçlu gruplarını oluşturuyor." SOKAKTA YAŞAYAN MADDE BAĞIMLISI ÇOCUKLAR Çağın Polisi Dergisi'nde Komiser Yardımcısı Nurdan Şahin'in "Çocuk Şube Müdürlüğü'nce Ankara Sokaklarındaki Madde Bağımlısı Çocuklara Kesitsel Bir Bakış" başlığıyla kaleme aldığı yazıda, çocukların başlangıçta gündüzleri sokakta korumasız olarak kaldığı, ilerleyen dönemlerde ise eve geç gitmelerle başlayan ve sonrasında tamamen ailesinden, sosyal çevresinden, okulundan kopmuş ve madde kullanan sokağın çocuğu olmuş konuma geldiğine dikkat çekiliyor. Madde bağımlısı olan çocuklara yönelik bir kurumlaşma yetersizliği ve mevcut kurumlarda da teknik yetersizlikler, koordinasyon eksikliği, çalışma planlarının belirsizliği, hizmet aksamalarına ve mevcut çocuk sayısının geometrik artışına cevap verememesi nedeniyle sorun alanının bu artışla birlikte problemin büyüdüğü ve çözümsüzlüğe doğru gittiği ifade ediliyor. Sokak sürecine başlayan bir çocuk öncelikli olarak sokakta yaşayan evsiz yetişkinler tarafından 'tecavüz-hırsızlık' gibi olaylarla istismar ediliyor. Çocuklar, kentlerin mevsimsel çekiciliği, renkliliği, sınırsız ve denetimsiz bir özgürlük sunması oranları ile doğru orantılı olarak yoğunlaşıyor. Çocuklar maddeyi (Bally-Tiner) üşümemek, açlık hissini, geçmişte yaşanılmış kötü bir deneyimi bastırma, halüsinasyon görme isteği, rahat, özgür, utanma duygularından arınmış kişi konumuna gelme isteği ve en önemlisi saldırma isteği öncesi cesaret ve güç kazanmak için kullanıyor. Madde kullanımına bir arkadaşın tavsiyesi, teşviği (eşit konumda olma isteği) ile başlanırken; bally kullanımının günlük 10 kutuya kadar ulaştığı gözlendi. MADDE BAĞIMLISI ÇOCUKLARIN ÖZELLİKLERİ Çalışmada, çocukların kullandıkları maddenin kokusu üstlerine sinmiş, ellerine, ağız kenarlarına kıyafetlerine yapışmış, bu maddeden kurtulmak için ellerinde ve ağız kenarlarında deri soyulmaları görüldüğü belirlendi. Çocukların kıyafetleri özensiz ve kirli, uzun süre yıkanmadıklarından ve sürekli olarak açık havaya çıkmak ihtiyacı duyduklarından, ciltleri koyu renkli. Çocuklar, göz odaklama kaybı, algı bozukluğu, yüksek sesle konuşma, boynunu tutma zorluğu, denge kaybı, sürekli olarak burunlarını çeker konumdalar. Hayal aleminde yaşıyorlar, toplumsal değer yargıları ve doğrularından uzaklar ve mevcut sisteme kafa tutar konumdalar. Çocukların, dışardan gelecek cinsel tacizlerden ve soğuktan korunmak için kat kat giyindikleri, kollarındaki falçataları göstermemek için sürekli olarak uzun kollu giyindikleri gözlendi. Sokakta yaşayıp madde bağımlısı olan çocuklar, suç kavramını çok bilmiyor. Her şeyin kendilerine ait olduğunu düşünüyorlar ve sürekli olarak üzerlerinde önceleri korunmak amacıyla sonları ise saldırma amacıyla delici-kesici aletleri taşıyorlar. Kullanılan maddeden kaynaklı halüsinasyon, algı bozukluğu, görme kaybı ve üzerinde taşıdığı delici-kesici aletler bir araya gelince vatandaşlarında bu tür çocuklar hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıklarından, iletişimleri ölüm ile sonuçlanabiliyor. Suç işleme esnasında madde bağımlısı çocuklarda bilincin açık konumda olmadığı tespit edildi. ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Komiser Yardımcısı Nurdan Şahin'in çözüm önerileri ise şöyle: "Evsiz yetişkinlere yönelik gece barınakları oluşturulması. Sağlık Bakanlığı'nca ergenlik sorunlarının çözümüne yönelik adölasan çalışma merkezlerinin artırılması. Adalet Bakanlığı'nca suç davranışının pekişmemesine yönelik rehabilitasyon merkezleri oluşturulması. Milli Eğitim Bakanlığı'nca rehber öğretmenlerin koruyu önleyici kapsamda aile odaklı hizmet sunumuna başlaması. Ekonomik yetersizlikten hukuk hizmeti alamayan çocuklara yönelik hukuksal hizmetler bürosunun oluşturulması. ÇETEM'in maddeden arındırma çalışmasının yanında sokaktan çekme sürecine yönelikte çalışmalar başlatması. SHÇEK tarafından gece barınakları ve çocuk sığınma evleri oluşturulması. Reşit olmayıp fuhşa itilmiş çocukların rehabilitasyonuna yönelik SHÇEK tarafından merkezler oluşturulması. Basın-yayın kuruluşlarının kayıp çocukların bulunmasına yönelik toplumsal içerikli programlar yapması. Valilik makamının sokakta çalıştırılan çocuklara yönelik velileri bağlayıcı karar alması (T.C.K'nın 526. maddesinin çalıştırılması) Bu alanda hizmet veren sivil toplum kuruluşlarının desteklenmesi. Bu alanda hizmet veren kuruluşların koordinasyonunu sağlayacak bir merkezin oluşturulması. Belediyelerin çocuklara yönelik hizmet çeşitliliğini artırması. Gençlik Spor müdürlüklerince ekonomik düzeyleri yetersiz olan kesimlere ücretsiz olarak sportif faaliyete imkan sağlanması. Valilik makamının çocuk alanına personel, kurum ve teknik desteğini artırması." (CİHAN)