Dünyanın suyu içilebilir ender göllerinden biri Sapanca Gölü, çok sayıda kuş türüne ev sahipliği yapıyor. Kuşların balık bolluğu, güvenlikli oluşu ve üreme için sazlık alanları bulunması nedeniyle seçtiği Sapanca Gölü, Türkiye'nin önemli bir sulak alanı konumunda. Ancak kirlilik, kontrolsüz avcılık ve aşırı su çekimi göldeki ekoçeşitliliği tehdit ediyor. Bilim adamları, sit alanı olarak koruma altında olan gölün koruma statüsünün yükseltilmesi gerektiğini belirtiyor.
Sakarya Üniversitesi (SAÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Yard. Doç. Dr. Ali Uzun, kuş göç yolu üzerinde bulunan Sapanca Gölü'nün oldukça önemli bir sulak olduğunu belirterek, göldeki kuş popülasyonu ve kuş türlerinin belirlenmesi için çalışma başlattıklarını söyledi.
Yard. Doç Dr. Ali Uzun, Cihan'a yaptığı açıklamamda, Sapanca Gölü'nde kuş türleriyle ilgili daha önce bilimsel bir çalışmanın yapılmadığını ifade etti.
Dünyanın içme suyu bakımından en önemli göllerinden bir olan Sapanca Gölü'nün önemli kuş türlerine de ev sahipliği yaptığını vurgulayan Uzun, 1 yıl sürecek olan projeye geçen nisan ayında başladıklarını dile getirdi.
Göldeki kuş popülasyonunu ve kuş türlerini araştırdıklarını anlatan Uzun, ekim ayına kadar yaptıkları gözlemlerde toplam 53 kuş türü tespit ettiklerini bildirdi.
Tespit edilen türlerin 22'sinin sulak alan kuşu olduğunu anlatan Uzun, "Sulak alan grubuna giren türlerin sayısı ileri ki aylarda kış göçmenlerinin göle gelmesiyle daha da artacak. Biz çalışmamızda hangi türler ne zaman geliyor? Popülasyon yoğunlukları neye göre değişiyor? Gölün hangi kısımlarını kullanıyorlar? Bunlara bakacağız. Gözlemlerimiz sırasında nesli tükenme tehlikesi altında bulunan ve koruma altına alınmış Dikkuyruk türüne rastladık. Bu türün gözlenmesi oldukça önemli. Son sayımda yaklaşık 5 bin adet Sakarmeke bireyi sayıldı. Bu rakam ileriki aylarda daha da artacaktır." şeklinde konuştu.
Kuş göç yolu üzerinde bulunan Sapanca Gölü'nün oldukça önemli bir sulak alan olduğunu belirten Uzun, gölün kuş zenginliği ile ilgili herhangi bir statüye sahip olmadığını kaydetti.
Kuş zenginliğini ortaya çıkararak koruma statüsünün artırılmasını amaçladıklarını bildiren Uzun, şunları söyledi: "Bugüne kadar göldeki kuş türleriyle ilgili herhangi bir çalışma yapılmamıştır ve bu nedenle kuş türü zenginliği bilinmemektedir. Çalışmamızın amacı burada yatmaktadır. Çok yoğun bir insan baskısı altında olan gölün bu zenginliğini ortaya çıkararak koruma statüsünün artırılmasını amaçlıyoruz. Gölde bir günde 20 bin kuş sayabilirsek gölün koruma statüsünü değiştirmek için çalışma başlatabiliriz. Bu sayede gölü 'Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanlar Listesi' anlamını taşıyan Ramsar alan listesine dahil edebiliriz. Bunun gerçekleşmesi durumunda gölden sanayi amaçlı su çekimi durdurulur."
Gözlemlerin bir yıl boyunca süreceğini açıklayan Uzun,15 günde bir göldeki türler ve bireylerin sayılarının kayıt altına alınacağını kaydetti.
Türlerin göç statülerinin belirleneceğini ve gölün hangi kısımlarını kuşların neye göre tercih ettiklerinin ortaya çıkarılacağını aktaran Uzun, "Türlerin koruma statülerine göre ortaya çıkacak sonuç tür koruma çalışmalarına önemli katkı sağlayacak." dedi.
KUŞLAR ÜZERİNDEKİ AĞIR METAL KİRLİLİĞİNİ ARAŞTIRIYORUZ
Popülasyon ve tür çalışmalarının yanı sıra kuşlar üzerinde ağır metal kirliliği araştırması da yaptıklarını ifade eden Uzun, metal kirliliğinin doğada birikip besin zinciriyle canlı grupları arasında insana kadar ulaştığını ve bu şekilde canlılara zarar verdiğini dile getirdi.
Göldeki kenar ve dip bitki örtüsünün hızlı bir büyümesi olduğunu anlatan Uzun, göllerin kuruyarak bataklığa dönüşme süresinde bu durumun gözlendiğine dikkati çekti.
Kuşların bu süreçte engelleyici bir unsur olarak ortaya çıktığını vurgulayan Uzun, sözlerini şöyle sürdürdü: "Bu durum Sapanca Gölü içinde geçerlidir. Su bitkileriyle beslenen türler bu büyümenin önünde bir engeldir. Sapanca Gölü'nde Sakarmeke varlığı bu açıdan son derece önemlidir. Göldeki Sakarmeke sayısı çok fazla. Sakarmekeler bitkilerle beslenir. Bu yoğunluk bitkilerin miktarının dengede tutulması için oldukça önemli. Bu nedenle göldeki Sakarmeke ve diğer türler göl için son derece önemlidir. Özellikle av sezonun açılmasına bağlı olarak kitle halinde motorlu kayıkla bu türler avlanmaktadır. Bu nedenle kontrollerin artırılması son derece önem taşıyor."
(CİHAN)