İstanbul Sanayi Odası (İSO) Yönetim Kurulu Başkanı Tanıl Küçük'ün açıkladığı Ekonomik Durum Tespiti Anketi sonuçlarına göre, 2007 ikinci yarıda toplam işletmelerde üretimde artış bildirenlerin oranı yüzde 52.7'den yüzde 46.3'e gerilerken, azalış bildirenlerin oranı yüzde 24.7'den yüzde 30'a yükseldi.
Anket sonuçları, küçük, orta ve büyük ölçekli işletmelerde artış bildirenlerin oranın gerilediğini, azalış bildiren işletme oranının da arttığını ortaya koydu. 2007'de üretimde artış bildiren küçük işletmelerin oranı yüzde 38.4 iken, azalış bildirenlerin oranı yüzde 32.5 oldu. Orta ölçekli işletmelerde üretimde artış bildiren işletmelerin oranı 2007 ilk yarısında yüzde 58.6'dan ikinci yarıda yüzde 53.5'e düştü. Azalış bildirenler ise yüzde 21.5'den yüzde 29.4'e yükseldi. Büyük ölçekli işletmelerde ise artış bildiren işletmelerin oranı yüzde 58.7'den yüzde 53.2'ye gerilerken, azalış bildirenlerin oranı da yüzde 18.5'den yüzde 24.5'e yükseldi.
-DERİ VE AYAKKABI SEKTÖRÜ İÇİN KÖTÜ BİR YIL OLDU-
Anket sonuçlarına göre, 2007 ikinci yarıda üretimde azalış bildiren işletmeler oranı en yüksek olan sektör yüzde 43.8 ile deri ve ayakkabı sanayi, artış bildirenlerin en yüksek olduğu sektör ise yüzde 67 ile elektrik makine sanayi oldu.
İç satışlarda ise ilk yarıya göre önemli bir değişikliğin görülmediği ankete göre, iç satışlarda artış yaşayan işletmeler oranı 2007 ilk yarıda yüzde 45.2 iken, ikinci yarıda yüzde 44.8'e geriledi. Azalış bildiren işletmeler oranı ise yüzde 29'dan yüzde 28'e düştü. Anket, 2007 ikinci yarısında küçük ölçekli işletmelerin, iç satışlar açısından, orta ve büyük ölçeklilere göre daha fazla sorun yaşadığını da ortaya koydu.
Dış satışlarda ise artış bildiren işletmeler oranı 2007 ilk yarıda yüzde 47.5'den, 2007 ikinci yarıda yüzde 40.4'e geriledi. Azalış bildirenlerin oranı ise yüzde 29'dan yüzde 33.5'e yükseldi. Dış satışlarda artış sağlayan işletmelerin oranı açısından en başarılı sektör yüzde 64.3 ile taş ve toprağa dayalı sanayi olurken, düşüş yaşayan işletmelerin oranının en yüksek olduğu sektör ise yüzde 64.3 ile deri ve ayakkabı sektörü oldu.
-İSTİHDAM HALA SORUN-
Ankete göre, istihdamda artış olduğunu belirten işletmelerin oranı 2007 ilk yarıda 33.7 iken, 2007 ikinci yarıda yüzde 34.9'a yükseldi. Azalış bildiren işletmeler oranı ise yüzde 23.1'den yüzde 26.9'a çıktı. Küçük ölçekli işletmelerde artış bildiren işletmeler oranı, 2007 ilk yarıda yüzde 28.8 iken, bu oran ikinci yarıda 27.2'e geriledi. Azalış bildiren işletmeler oranı da yüzde 25'den yüzde 28.9'a yükseldi. Orta ölçekli işletmelerde azalış bildirenlerin oranı yüzde 21.3'ten yüzde 27.4'e yükseldi. Büyük ölçeklilerde artış bildirenlerin oranı ise yüzde 43.2'den yüzde 45.1'e yükselirken, azalış bildirenlerin oranı yüzde 21.6'dan yüzde 20.9'a geriledi.
-KARLILIK DAHA İYİ-
Kapasite kullanımının da sorulduğu ankette, işletmelerde 2007 ilk yarısında yüzde 66 olan ortalama kapasite kullanım oranının, ikinci yarıda yüzde 67.1'e yükseldiği belirlendi. Anket sonuçları, 2007 yılı ikinci yarısında çalışmaya katılan büyük ölçekli işletmelerin yüzde 90.5'inin, orta ölçekli işletmelerin yüzde 82.2'sinin ve küçük ölçekli işletmelerin yüzde 65'inin ihracat yapabildiklerini ortaya koydu.
Durum Tespit Anketi, işletmelerin karlılığının geçmiş yılın aynı dönemine daha iyi olduğunu ortaya koyarken, geçmişe göre daha karlı olduğunu belirten işletmelerin oranı 2007 ilk yarıda yüzde 34.7 iken, ikinci yarıda yüzde 32.4'e geriledi. Karlılığın aynı kaldığını belirtenlerin oranı ise yüzde 27.8'den yüzde 21.5'e gerilerken, karlılıklarının geçen yılın aynı dönemine göre düştüğünü belirtenlerin oranı da yüzde 29.2'den yüzde 36.3'e yükseldiği belirlendi. Zarar edenlerin oranı ise yüzde 8.3'den yüzde 9.8'e çıktı.
Ankette, 2001 krizinde ankete katılan işletmelerin yüzde 73 finansman krizine girdiğini belirtirken, ekonomideki olumlu gelişme paralelinde finansman dar boğazında olanların oranının 2004 ikinci yarısında yüzde 51.6'a kadar gerilediğine dikkat çekilerek, 2006'da da bu oranın ilk yarıda yüzde 59.5, ikinci yarıda da 55.1 düzeyine ulaştığı vurgulandı. Anket sonuçlarına göre, finansman dar boğazı içinde olan işletmelerin oranı 2007 ilk yarıda yüzde 51.5 iken, 2007 ikinci yarıda ise yüzde 55'e yükseldi.
Anket sonuçları, 2007 ilk yarıda işletmelerin yüzde 41.3'ü kullandıkları toplam krediler içinde döviz ya da dövize endeksli kredi kullanım payının yüzde 70'den daha fazla olduğunu belirtirken, bu oran 2007 ikinci yarısında az da olsa artarak yüzde 42'e yükseldiğini ortaya koydu.
İşletmelerin yüzde 43.6'sının 2007 ikinci yarıda yatırım yapmadığının belirlendiği ankette, işletmelerin yüzde 34.8'inin modernizasyon yatırımı yaptıkları, yüzde 18.4'ünün de ikinci yarı yılda yeni yatırıma girdikleri belirlendi.
Ankete katılan işletmelerin yüzde 45.5'i 2008'in ilk yarısında yurtiçinde, yüzde 12.5'i yurtdışına yatırım yapmayı planladıklarını ifade ederken, bu oran 2007 ikinci yarıda yüzde 9, ilk yarıda ise 14.3 olarak gerçekleşmişti.
-KARŞILIKSIZ ÇEK VE PROTESTOLU SENETLER ARTTI-
Karşılıksız çek ve protestolu senet sorunu yaşayan işletmelerin oranı 2006 ilk yarıda yüzde 54.8'e gerilemişken, 2006 ikinci yarıda tekrar artarak yüzde 61.9'a çıkmıştı. Anket sonuçları, 2007 ilk yarıda yüzde 64.3 olan karşılıksız çek ve protestolu senetlerin ikinci yarıda yüzde 72.7'e yükseldiğini de ortaya koydu. (ANKA/SON)
(EYL/YLD/ZG)