Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 13'ünü oluşturan engellililer çeşitli alanlardaki faaliyetleriyle medyada daha çok yer almaya başladı. Medya Takip Merkezi, engellilerin hayata tutunmadaki başarılarına karşın medyada ne kadar yer edindiklerini araştırdı. Yapılan araştırmaya göre; basının engellilere ilgisi, 2005 yılına oranla yüzde 28, 2006'ya oranla ise yüzde 48 oranında arttı. Araştırmada; 1700'ü aşkın, gazete, dergi, TV kanalı ve haber sitesinde, Temmuz 2008 ve Ağustos 2008 döneminde yaptığı analize göre engelli vatandaşlarla ilgili toplam 3 bin 171 haber yayımlandı. Bu haberlerin yüzde 71'i gazete ve dergilerden okuyucularına ulaşırken, yüzde 17'si haber sitelerinde yer aldı. Haberlerin yüzde 12'si ise TV kanallarından izleyenlerine ulaştı. Analizin yapıldığı iki aylık dönemde, gazete ve dergilerde yayınlanan 2253 haber, yaklaşık 12 gazete sayfası kadar yer kapladı. Basında yer alan engelli haberleri, 60 milyona yakın erişim sağladı. Araştırma süresince TV kanallarında yayınlanan haberler ise 42 saate yakın ekranlarda kaldı.
''Haberler en çok dramatik yaşamları içeriyor''
İki aylık dönemde, basının en çok ilgi gösterdiği konu, engellilerin dramatik yaşam hikayeleri oldu. Sosyal hayatın içinde varoluş mücadelesi verirken, çeşitli sıkıntılarla karşılaşan engellilerin hikayeleri, üçüncü sayfalara sıkça konu edildi. Basının en çok ilgi gösterdiği bir diğer konu ise engellilere yönelik yürütülen çeşitli projeler ve sosyal sorumluluk kampanyaları oldu. Çeşitli firmaların önderliğinde yürütülen sosyal sorumluluk kampanyalarına basın da yoğun ilgi gösterdi. Hayatın her alanında, gayretli çalışmaları ve azimleri ile dikkatleri üzerine çeken engelli vatandaşlar, özellikle spor dalındaki başarılarıyla da basının yakın takibindeydiler. Analiz sonuçlarına göre; basında en çok yer bulan konular ise İşitme Engelliler Dünya Futbol Şampiyonası, ÖSS'de kazanılan başarılar, 22 Yaş Altı Gençler Avrupa Şampiyonası ve Pekin Olimpiyatları oldu. Medya mensuplarının en fazla ilgi gösterdiği projeler ise "Gören Dudaklar", "Örnek Engelsiz Kent", "Görme Engellilerin Topluma Entegrasyonu ve Engelsiz Yaşam", "Hayata Dokunmaya Hazır Eller" ve "Beyaz Kelebekler" projeleriydi.
İki ayda 26 defa manşetlere taşındılar
Takip merkezinin basın analizi sonuçlarına göre; araştırma süresince gazeteler; engelli vatandaşlarla ilgili haberleri toplam 175 defa birinci sayfalarına taşıdılar ve engelliler bir kez de dergi kapağına konu oldular. Bu haberlerin 26 tanesi ise birinci sayfanın manşetinden okuyuculara ulaştı. Her haberin tek tek ve titizlikle incelendiği analiz sonuçlarına göre, birinci sayfadan verilen haberlerin yüzde 62'si olumlu nitelikte olurken, yüzde 33'ü tarafsız, yüzde 5'i ise olumsuz nitelikteki haberlerden oluştu. Tüm haberler içerisinde yapılan nitelik analizine göre, engellilerle ilgili haberlerin yüzde 65'i olumlu yorumlanan haberlerden oluşurken, yüzde 29'u ise tarafsız olarak değerlendirildi. Haberlerin yüzde 6'sını oluşturan olumsuz nitelikteki haberler, yoğunlukla, dernek veya vakıflarda yaşanan yolsuzluk iddiaları ve STK'ların tavır/davranışları ile ilgili oldu.
Engellilere yerel medyadan da ilgi büyük
Rapora göre; yerel medya da engelli haberlerine sıkça yer verdi. Haberlerin yüzde 54'ü ulusal basında yer alırken, yüzde 48'i ise yerel basından okurlarına ulaştı. Engellilere en çok yer veren yerel gazeteler Önce Vatan, Gaste, Bizim Anadolu, İstanbul Gazetesi ve Tasvir olurken, bölgesel yayınlar arasında ise Anayurt, Yeniasır, Yenigün (İzmir), Hürriyet (Ankara), Haber Ekspres (İzmir) öne çıkan gazeteler oldu. Araştırma süresince engelli haberlerine en çok yer veren ulusal gazeteler ise; Hürriyet, Sabah, Zaman, Milliyet ve Türkiye oldular. Dergiler arasında konuya en çok yer veren yayınlar Aksiyon, Ekonomist ve Yeni Aktüel'di.
47 köşe yazarı, 92 kez engellileri yazdı
Aynı rapor sonuçlarına göre; iki aylık dönemde 47 köşe yazarı engellilerle ilgili konuları köşesine taşıdı. Engellilere en çok yer veren yazalar ise sırasıyla; Yavuz Kocaömer, Ramazan Baş, Nagehan Alçı, Süleyman Er ve Ali Tezel oldu. Engelli haberlerine en çok yer veren kanallar Skytürk ve TGRT Haber; en çok yer veren siteler ise haber3.com ve mynet.com.
Haber siteleri ve TV kanallarında yaptığı araştırma sonuçlarına göre; TV kanallarında Temmuz ve Ağustos aylarında, engellilere dair toplam 366 haber yayınlanırken, haber sitelerinde toplam haber sayısı 552'ye ulaştı. Engelli haberlerine en çok yer veren haber siteleri ise; haber3, mynet ve haberx olurken, en çok yer veren kanallar ise Skytürk, TGRT Haber ve TRT 2 oldular. (CİHAN)