8.
Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın başlattığı, fakat neredeyse unutulmaya yüz tutan 'Cumhurbaşkanı-iş adamları' düzeyindeki yurt dışı gezileri geleneği yeniden hayata geçti. Bir yıl önce Köşk'e çıkan
Abdullah Gül, şu ana kadar 20 ülkeye gezi düzenledi. Gül, Japonya, Azerbaycan, Türkmenistan, Kazakistan, Mısır, Katar, Romanya ve Hırvatistan'a heyetler halinde iş adamlarını da götürürken, geziler serisiyle bine yakın iş adamı dünyanın dört bir yanında iş bağlantıları kurdu.
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD) ile Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu (TUSKON)'a üye iş adamı, sanayici ve tüccarlar gezilere büyük ilgi gösterdi.
Türkiye son yıllarda ihracatta rekor üstüne rekor kırıyor. Yıllık ihracat rakamları 100 milyar doları aşan Türkiye'nin yabancı ülkelerle gerçekleşen iş hacmi 250 milyar dolara yaklaştı. Gezilere katılan isimlerden TUSKON Genel Başkanı Rıza Nur Meral, üst düzey gezilerin ülkeye çok yönlü faydalar sağladığını vurguladı. Meral'e göre, bu gezilerin ekonomik açıdan orta ve kısa vadede karşılıkları olacak.
"Bu geziler orta vadede ülke bir nevi tanıtım ve imaj çalışması yapıyor" diyen Meral, bunun da Türk iş adamları ve mallarını marka haline getirdiğini, kısa vadede ise Türk iş adamlarının bu ülkelerdeki ihalelere girme fırsatı elde ettiğini söyledi. Meral, bu geziler sayesinde işadamlarının iş yaptıkları ülkelerde karşılaştıkları sıkıntıların daha kolay çözüm bulduğunu kaydetti.
12 MİLYAR DOLARLIK PAZAR 50 MİLYAR DOLARA ÇIKACAK
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK)'nun verilerine göre, gidilen ülkelerde geçen yılki iş hacmi 12 milyar dolar. Bunun yıl sonunda 20 milyar dolara çıkacağı tahmin ediliyor. 2010'da ise 50 milyar dolar hedefleniyor. Cumhurbaşkanı Gül'ün gezilerine tekstil, inşaat, gıda, elektronik, finans, enerji ve turizm gibi sektörlerden çok sayıda üst düzey yöneticinin yanısıra işadamları ve sanayici katıldı. 3-8 Haziran tarihleri arasında katıldığı Japonya gezisini CİHAN'a değerlendiren TOBB Başkanı Rıfat Hisarcıklıoğlu, Japonya'nın önemini şu sözlerle anlattı:
"İmalat sanayine yatırım yapıyorlar. Bizim istediğimiz sektörlere yatırım yapıyorlar (gelişmekte olan ülkelerde). Büyük miktarlarda Ar-Ge yatırımı ve harcaması yapıyorlar. Yüksek miktarda yatırım yapıyorlar. Yatırım yaptıkları ülkelere teknoloji transfer ediyorlar." Hisarcıklıoğlu, Japon sermayesini çok önemli bulduğunu ifade etti. Bu ülkeye daha çok gidip gelinmesini tavsiye eden Hisarcıklıoğlu, "Rahmetli Özal döneminde Toyota, Türkiye'ye gelmişti. Itochu, Mitsubishi, Honda ve Mitsui gibi dev firmalar gelir mi bilinmez; ama görünen o ki iki ülke ilişkileri bu geziler sayesinde gelişecek." şeklinde konuştu.
KAZAKİSTAN, GELECEĞİN ENERJİ ÜSSÜ
Cumhurbaşkanı Gül'ün iş adamlarıyla birlikte yurt dışına yaptığı ilk gezilerden biri de Kazakistan'a oldu. 12-15 Aralık 2007'de yapılan geziye 100 iş adamı katıldı. Ağırlığı inşaat ve enerji alanında faaliyet gösteren firmalar teşkil etti. Kazakistan'a yapılan geziye, aralarında Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'in rezidansının da bulunduğu birçok bina inşa eden Okan Holding Yönetim Kurulu Başkanı Bekir Okan, Turkuaz Şirketler Grubu Başkanı Zeki Pilge gibi isimlerin yanısıra Alarko, Ahsel, Aysel, Borova, Ceylan, Emsaş, Enka, Fintraco, İdil, İsot, Koray, Mensel, Tekfen, Üçgen ve Zafer gibi firma yöneticileri katıldı.
Kazakistan ve Türkiye arasındaki ekonomik bağlantılar son yıllarda ivme kazandı. Türk yatırımlarının yaklaşık üçte biri petrol alanında toplanıyor. Bunu telekomünikasyon, otel işletmeciliği, eğitim ve bankacılık gibi hizmetler takip ediyor. Doğalgaz, metalurji, tarım, hayvancılık, tıp ve ilaç gibi sektörler ise yatırımcıları bekliyor. Dış Ticaret Müsteşarlığı verilerine göre, Kazakistan'da halen 100'e yakın Türk inşaat firması iş yapıyor. Firmalar, 4 milyar dolarlık proje üstlenmiş. Ülkede Türk-Kazak ortaklığı halinde bin 100 şirket faaliyet gösteriyor. Koç Holding'in yurtdışında kurduğu alışveriş merkez zinciri RAMSTORE, Okan Grubu'nun InterContinental Hotel Astana, Sultan Unlu Mamüller Fabrikası, Sultan Marketing ve Turkuaz Şirketler Grubu önemli işlerin altına imza atıyor.
Kazakistan, geleceğin enerji ülkesi olarak nitelendiriliyor. Geniş topraklara sahip ülkede büyük petrol, doğalgaz, uranyum, demir, altın, kurşun bakır, çinko rezervleri bulunuyor. Türk Cumhuriyetleri içerisinde hem miktar hem de kalite bakımından en zengin yeraltı kaynaklarına sahip olan Kazakistan'da keşfedilmiş maddi zenginliğin 2 trilyon dolardan fazla olduğu tahmin ediliyor.
Türkiye ile Kazakistan arasındaki ticaret hacmi 2007 sonu itibariyle 2 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bunun 2010'da 5 milyara çıkması hedefleniyor. Kazakistanlı yöneticiler, Türk işadamlarını ülkelerine yatırım yapmaya çağırıyor. Kazakistan'a 'önümüzdeki birkaç yıl içinde, dünyanın en büyük petrol ve doğalgaz ihracatçısı' olarak bakılıyor. Bugüne kadar inşaat ve gıda sektöründe yer alan yabancı şirketler, son yıllarda enerji ve baraj yatırımları ile ileri teknoloji gerektiren sanayiye ağırlık vermeye başlamış. Türkiye-Kazakistan İş Konseyi Koordinatörü Elnur Osmanoğlu, Kazakistan'ın bu anlamda fırsatlar ülkesi olduğunu söylerken, "Devlet ve özel sektör elini çabuk tutmazsa bu fırsat kaçabilir" dedi.
TÜRKMENİSTAN'IN ELEKTRİK SANTRALLERİ BİZDEN
Gül'ün, ilk gezilerinden birini yaptığı ülkelerden biri de Türkmenistan. Geziye, çoğunluğu inşaat ve tekstil sektöründen olmak üzere toplam 61 işadamı katılmıştı. TOBB'un ev sahipliği yaptığı geziye Türkmenistan Cumhurbaşkanı Saparmurad Niyazov tarafından Tekstil Bakan Yardımcısı unvanı verilen Çalık Holding'in Başkanı Ahmet Çalık, tekstil, inşaat ve finansal hizmetler alanında da faaliyet gösteren Kölük Holding yöneticileri gibi çok sayıda üst düzey işadamı katıldı.
Türkmenistan'da, 1 milyar 250 milyon dolar tutarında Türk sermayeli yatırım gerçekleştirilmiş bugüne kadar. Bunun 1 milyar dolarlık bölümü tekstil sektöründe yapılmış. Türkmenistan, Orta Asya'nın tekstil ve hazır giyim merkezine dönüşmüş durumda. Yine Türk müteahhitlik firmalarının Kazakistan'dan sonra Orta Asya'da en çok proje üstlendikleri ikinci ülke Türkmenistan. Örneğin, 2002 - 2006 yılları arasındaki dönemde firmalarımız Türkmenistan'da 1,5 milyar dolar tutarında 200'ün üstünde proje üstlenmiş.
Ancak, Türkiye-Türkmenistan ilişkilerinin geliştirilmesi için tekstil ve inşaat sektörünün yanı sıra başka alanlar üzerinde de çalışmalar yapılıyor. Bunların başında enerji geliyor. Çünkü elektrik santrallerinin çoğunu Türk firmaları kuruyor. İş adamı Ahmet Çalık'ın sahibi olduğu Çalık Enerji tarafından Türkmenistan'ın Daşoğuz şehrinde inşa edilen Daşoğuz Devlet Elektrik Santrali, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından hizmete açılmıştı. Bu, Çalık Enerji tarafından Türkmenistan'da yaptırılan beşinci santral. Aynı grup, güneş enerjisiyle çalışacak yeni bir santral projesi üzerinde çalışıyor.
Türkmenistan'da faaliyet gösteren Türk firmaları bugüne kadar pek çok büyük projenin altına imza attı. Tamamlanan projelerden bazıları şunlar: Saparmurat Türkmenbaşı Uluslararası Havaalanı, Laing Havaalanı, Cumhurbaşkanlığı Sarayı, Türkmenbaşı Olimpik Stadyumu, Türkmenbaşı rafinerisinin yenilenmesi. Dünyanın en büyük doğalgaz yataklarının bulunduğu bu ülkenin önümüzdeki yıllarda Türkiye üzerinden Avrupa'ya gaz satması planlanıyor.
TÜRKLER, NİL'İN BEREKETLİ TOPRAKLARINDA
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün yaptığı geziler kapsamında iş adamlarının en çok ilgi gösterdiği ülkelerden biri Mısır oldu. 14 Ocak'ta başlayan 3 günlük geziye 200 iş adamı ve üretici iştirak etti. Organizasyonu, Türkiye Dış Ticaret Müsteşarlığı, Mısır Dış Ticaret Müsteşarlığı, TİM, Orta Anadolu İhracatçılar Birliği ve Türk-Mısır İşadamları Derneği gerçekleştirdi. TİM Başkanı Oğuz Satıcı, OAİB Başkanı Adnan Dalgakıran, bu ülkede üç fabrikası bulunan Taha Holding Yönetim Kurulu Başkanı İsmail Kısacık, ORKA Group'un sahibi Süleyman Orakçıoğlu gibi büyük firma sahiplerinin yer aldığı gezide çok sayıda bağlantı yapıldı. Seyahate asıl damgasını vuran, temel atmalar ve açılışlar oldu. Örneğin, Türkiye İhracatçılar Meclisi Başkanı Oğuz Satıcı'nın da ortakları arasında olduğu Polaris Uluslararası Serbest Bölgesi'nin temeli atıldı. Akdeniz Genç İşadamları Konfederasyonu'nun kurulması kararı bu gezide alındı. Orka Group, Sharm El Sheikh ve Port Said'de mağaza açtı. Yine Orta Anadolu İhracatçılar Birliği, Kahire'de Makine Ticaret Merkezi'nin kurulması için görüşmeler yaptı.
Bu ülkeye yapılan gezi kısa sürede meyvelerini verdi. Geziden sonra çok sayıda fabrika ve üretim tesisi faaliyete geçmiş. Mesela, daha önce, tekstil üzerine faaliyet gösteren bir fabrikası bulunan Taha Holding, geziden sonra iki fabrika daha açmış. Firma, şimdi ABD ve AB ülkelerine kumaş ihraç etme planları yapıyor.
TUSKON, TANZANYA SEFERİNE HAZIRLANIYOR
Cumhurbaşkanı Gül'ün iş adamlarıyla ziyaret ettiği ülkelerin yanı sıra daha önce planladığı halde gidemediği yerler de var. Gül, 26-28 Şubat tarihlerinde Türk Sanayici ve İşadamları Konfederasyonu'nun, Türkiye-Tanzanya ticaret ve yatırım köprüsü programı kapsamında Tanzaya'ya gidecekti. Fakat Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Kuzey Irak'ta başlayan kara harekâtı üzerine Tanzanya, Kongo ve Demokratik Kongo'yu kapsayan 4 günlük Afrika ziyareti iptal edilmişti.
TUSKON, şimdi aynı ülkeye gitmek için hazırlıklar yapıyor. Tarihi henüz netleşmeyen gezi, Cumhurbaşkanı Gül'ün müsait olduğu bir tarihte gerçekleştirilecek. Güneydoğu Hür Sanayici ve İşadamları Derneği ile Gaziantep Paylaşımcı Genç İşadamları Derneği'nden üyeler de bu programa katılacak.
GÜL'ÜN İŞADAMLARINI GÖTÜRDÜĞÜ YURTDIŞI GEZİLER
Ülke Mesafe (km) Katılım
Kazakistan 3.350 87
Azerbaycan 1.700 197
Türkmenistan 2.750 61
Japonya 10.000 84
Mısır 1.200 173
Katar 2.250 95
Romanya 600 80
Hırvatistan 1.200 5
Ülkeler İŞ HACMİ HEDEFLENEN İŞ HACMİ* (2010)
Kazakistan 2 5
Azerbaycan 5.5 10
Türkmenistan 1.6 5
Japonya 4 10
Mısır 2 5
Katar 0.5 5
Romanya 4 5
Hırvatistan 0.4 1
(*) milyar dolar
(CİHAN)
Video
En Çok Okunan Haberler
