Küresel ekonomideki bozulma ve Türkiye'ye özgü ekonomik ve siyasi istikrarsızlığın artması yanında, Türkiye'nin
Özelleştirme portföyünün boşalması ve şirket evlilikleri potansiyelinin sonuna gelinmesinin de etkisiyle yabancı sermaye girişleri yılın ilk dört ayında geçen yılın aynı dönemindekinin yarısı düzeyinde kaldı.
Petrol fiyatlarındaki hızlı artışların da etkisiyle hızla büyüyen cari işlemler açığının finansmanında önemli işlev gören yabancı sermaye girişlerindeki azalmanın yılın tümünde daha yüksek boyutlara erişmesinin, bu yıl makro hedeflerde önemli sapmalara yol açabileceği belirtiliyor.
-DÖRT AYLIK TABLO OLUMSUZ
ANKA'nın Merkez Bankası verilerinden yaptığı belirlemeye göre, Ocak-Nisan döneminde çeşitli sektörlere yönelik olarak gerçekleşen fiili yabancı sermaye girişleri geçen yılın eş dönemine göre yüzde 50.6 azalarak 4 milyar 377 milyon dolara geriledi. Bu dönemde 8 milyon dolarlık da yabancı sermaye çıkışı yaşanırken, net doğrudan yabancı sermaye yatırımı 4 milyar 369 milyon dolara geldi.
İlk dört ayda gayri menkul alımları yüzde 16.3 azalarak 916 milyon, firmaların yabancı ortaklarından kredi kullanımı yüzde 75.5 azalarak 51 milyon dolara geriledi. Böylece ilk dört aydaki toplam net giriş 5 milyar 336 milyon dolarla geçen yılın eş dönemindekinin yüzde 47.5 altında kaldı.
Geçen yılın aynı döneminde toplam net 10 milyar 158 milyon dolarlık giriş kaydedilmişti. Söz konusu tutar geçen yılın tümünde ise 22 milyar 29 milyon dolara ulaşmıştı.
-BÜYÜK BÖLÜMÜ HİZMETLERE
Yılın ilk dört ayında kaydedilen 4 milyar 377 milyon dolarlık doğrudan yabancı sermaye yatırımının 2 milyar 585 milyon doları bankacılık ve mali kuruluşlar olmak üzere toplam 3 milyar 331 milyon dolarlık bölümü hizmetler sektörüne geldi. İmalat sanayine 1 milyar 16 milyon dolarlık giriş kaydedilen bu dönemde elektrik, gaz ve su sektörüne 144 milyon, madencilik ve taşocakçılığına 83 milyon, tarıma ise 30 milyon dolar tutarında doğrudan yabancı sermaye girişi yaşandı.
-2.4 MİLYAR DOLARI AVRUPA SERMAYESİ
Ocak-Nisan döneminde fiili giriş yapan yabancı sermayenin 2 milyar 414 milyon dolarlık bölümünün Avrupa ülkelerine ait olduğu belirlendi. Bunun da en büyük bölümünü 763 milyon dolarlık Hollanda, 584 milyon dolarlık İspanyol ve 397 milyon dolarlık Fransız sermayesi oluşturdu.
Körfez ülkelerinden 1 milyar 435 milyon dolarlık sermaye girişi kaydedilen bu dönemde, Asya ülkelerinden gelen toplam sermaye 1 milyar 652 milyon dolara ulaştı. Aynı dönemde Amerika ülkelerinden 232 milyon, Afrika ülkelerinden 79 milyon dolarlık sermaye geldi.
/**
Doğrudan yabancı sermaye girişleri (Milyon dolar)
Ocak-Nisan
2006 2007 2007 2008
TOPLAM DOĞ. YAB. SERM. GİRİŞİ 17.639 19.269 8.857 4.377
TARIM 6 8 2 30
SANAYİ 2.100 5.108 1.732 1.016
-Madencilik ve Taşocakçılığı 122 333 14 83
-İmalat Sanayii 1.866 4.208 1.713 789
.Gıda İçecek ve Tütün 608 760 202 156
.Elektrikli ve Optik Donanım 53 97 45 140
.Metalik Olm. Diğ. Mineraller 125 770 701 135
.Plastik ve Kauçuk 87 60 14 107
.Ana Metal 158 515 22 78
.Kimyasal Maddeler 601 1.101 151 39
.Kağıt 52 61 35 33
.Tekstil 26 233 17 19
.Diğer 156 611 526 82
-Elektrik, Gaz, Buhar Su 112 567 5 144
HİZMETLER 15.533 14.153 7.123 3.331
.Mali Aracı Kuruluşlar 6.957 11.451 6.277 2.585
.Gayrimenkul,Kiralama ve İş Faal. 99 904 175 391
.İnşaat 222 283 172 234
.Ulaştırma,Depolama ve Haberl. 6.696 1.117 417 60
.Toptan ve Perakende Ticaret 1.166 182 59 52
.Diğer 393 216 23 9
DOĞRUDAN YAB. SERM. ÇIKIŞI -657 -743 -2 -8
NET DOĞR. YAB. SERM. GİRİŞİ 16.982 18.526 8.855 4.369
KREDİ KULLANIMI 85 551 208 51
GAYRİMENKUL ALIMLARI 2.922 2.952 1.095 916
TOPLAM NET GİRİŞ 19.989 22.029 10.158 5.336
**/
(ANKA)
(ES/NB/ZG)