Isparta'da, Özel Altınbaşak Koleji öğrencileri sera ve ev ısıtmasında 'pomza' madeni kullanılarak yüzde 40'lık tasarruf sağlayabilecek bir proje geliştirdi.
Isparta'da geniş rezervlere sahip olduğu bilinen pomza madeni ağılıklı olarak inşat sektöründe kullanılıyor. Okul öğrencileri hazırladıkları bu proje ile İstanbul'da düzenlenecek Çevre Olimpiyatları'na katılacak.
Verdikleri eğitimin kalitesi ile adından sıkça söz ettiren özel okullar, kullanıldığında günlük hayatı kolaylaştıracak araştırma projeleriyle de adından sıkça söz ettiriyor. Özel Altınbaşak Koleji öğrencileri, Isparta'da geniş rezervlere sahip pomza madeninin evlerin ve seraların ısıtmasında kullanılmasıyla yüzde 40 tasarruf sağlayacak bir proje geliştirdi.
Kimya Öğretmeni Proje Koordinatörü Mahmut Çopuroğlu, şimdiye kadar güneş kollektörleriyle elde edilen ısının belirli yerlerde depo edilerek saklanması ve zamanı geldiğinde kullanılması üzerinde değişik çalışmalar yapıldığını söyledi. Bu projede diğer çalışmalardan farklı olarak ısıyı depo etmek amacıyla Isparta ve çevresinde oldukça fazla çıkarılan pomza madeninin depo malzemesi olarak kullanıldığını kaydeden Çopuroğlu, "Pomza madeni değişik uygulama alanlarında kullanılmakla beraber daha önce bu amaç için hiç kullanılmamıştır. Bu amaç için gerekli düzenek kurulmuş ve denemelere geçilmiştir. Projemizde güneş kolektöründe elde edilen ısı su yardımıyla pomza deposuna taşınmış ve pomza deposunun sıcaklığı 70 dereceye çıkarılmıştır. Daha sonra dış ortam sıcaklığı azalıp ta seranın ısıtılmaya ihtiyaç duyulduğu bir anda pomza deposunda depolanan ısı seraya gönderilmiş ve seranın sıcaklığının artması veya sabit kalması sağlanmıştır" dedi.
Gündüz ve akşam sıcaklık farklarının fazla olduğu bölgelerde seraların sıcaklıklarının sabit olarak tutulmasının büyük bir önem taşıdığına değinen Çopuroğlu, bu işlemin üretimde ek masraflara ve çevre kirliliklerine yol açtığını kaydetti. Çopuroğlu, sistemin avantajları hakkında şunları söyledi:
"Gerekli hesaplamalar yapıldığında pomza deposu ile ısıtmayla beraber sera ısıtması işleminde yüzde 40'a varan tasarrufların sağlanabileceği sonucuna varılmıştır. Bu şekilde hem enerjiden tasarruf sağlanmış hem de seraların ısıtılması sırasında meydana gelebilecek çevre kirlenmeleri önemli oranda azaltılmıştır. Düzenek üzerinde gerekli değiştirmeler ve iyileştirmeler yapılarak ileriki araştırmalar için maksimum verim elde etmek amacıyla çalışmalar yapılabilir. Elde ettiğimiz sonuçlar bu sistemin sadece sera ısıtılmasında değil aynı zamanda ev ısıtılmasında da kullanılabileceğini göstermiştir."
Çopuroğlu, bu proje ile İstanbul'da yapılacak Çevre Olimpiyatları'na katılacaklarını belirterek, depo malzemesi değiştirilerek, pomza tanecik boyutu değiştirilerek veya taşıyıcı sıvı değiştirilerek farklı ısı dereceleri elde edilebileceğini aktardı. Çopuroğlu, yapılan denemelerin pomzanın uygun bir depolama malzemesi olduğunu gösterdiğini, pomza rezervinin çok olması, fiyatının ucuz olmasının bu madeni daha da avantajlı bir hale getirdiğini kaydetti.
POMZA NEDİR?
Isparta'da pomza rezervleri 157 milyon ton olarak hesaplanmaktadır. Gölcük kraterinin volkan bacasından çıkan küllerin sulu bir yüzeye düşerek ani soğumaya uğramasıyla içinde gaz boşlukları olan taşlar oluşuyor. Bu taşlara pomza taşı adı verilmektedir. Pomza, gözenekli yapısı, hafifliği, yüksek izolasyon etkileri, atmosferik şartlara olağanüstü direnci ve yüksek puzzolanik aktivesi nedeniyle insanoğlunun kullanageldiği en eski doğal ve volkanik kökenli yapı malzemelerinden birisi.
Antik Yunan ve Roma dönemlerinde pomzanın, amfitiyatrolar, tapınaklar, su kemerleri, hamamlar, mahzenler ve konut inşaatlarında yaygın olarak kullanıldığı bilinmektedir. Bu yapılar geçmişten günümüze kadar, değişen ortam şartlarına rağmen bozulmaya uğramadan ayakta kalabilmiştir.