İskender Pala Pendik’te Şiirseverlerle Buluştu

Araştırmacı-Yazar İskender Pala, Pendik Mehmet Akif Ersoy Sanat Merkezi'nde Düzenlediği 'Şiirin Has Bahçesinde' Adlı Programda Şiir Severlerle Buluştu.

• 

Araştırmacı-Yazar İskender Pala, Pendik Mehmet Akif Ersoy Sanat Merkezi'nde Düzenlediği 'Şiirin Has Bahçesinde' Adlı Programda Şiir Severlerle Buluştu. Oldukça düşündürücü açıklamalarda bulunan Pala, "Sözü her yönüyle kullanan atalarımızın nesli olarak, şiirle ve sözle ilgilenmeyişimiz çok büyük bir çelişki" şeklinde konuştu.

Önce 'kelam' vardı
Günümüzde çokça deyinilen "Önce söz vardı." ibaresindeki 'söz' kelimesinin yerinde aslında 'kelam' kelimesi olduğunu belirten İskender Pala, sözün 5 katmanı olduğunu ve en üst katmanın 'kelam' (yani Allah sözü) olduğunu kaydetti. Ardından 'hadis' (Peygamber sözü) ve sonrasında da 'söz' geldiğini ifade eden Pala, sözden aşağı olan 'laf' (laf-ı güzaf) ibaresinin çer-çöp anlamına geldiğini belirterek, "Bir insan sözün değerini düşürürse onu 'laf'a düşürür.

Toplum nezdinde önemli bir mevkide olan insanın 'laf' söyleme hakkı kesinlikle yoktur." dedi. Ardından 'laf'ın alt derecesi olan o dönemde yozlaşmamış 'küfür' kavramını da anlatan Pala, dinleyicilere seslenerek "Eyüpsultan da küfür satan bir helvacı ustası vardı. Sizin hayata şiirden bakan büyük atalarınızın 'küfür' etmesi bile bir sanat değeri taşıyordu. Sözü her yönüyle böyle kullanan atalarımızın nesli olarak, şiirle ve sözle ilgilenmeyişimiz çok büyük bir çelişki" şeklinde konuştu.

Kalem-kılıç dengesi, şiirle savaş bilmecesi
Sözün güzel sarfedilmesinin onu unutulmaz kıldığını ifade eden İskender Pala; atalarımızca kafiye, redif ve veznin bunun için kullanıldığını belirtti. "Çünkü söz düzyazı şeklinde yazıya geçirilse dahi zihinlerde zamanla kalıcılığını yitirir" diyen Pala, oysa şiirin zihinlerde kalıcı olduğunun altını çizdi.

Geçmişte devleti yöneten sultanlarımızın sultanlıktan önce şairlik eğitimi gördüğünü ve hepsinin şair olduğunu belirten Pala, Fatih'in henüz dokuz yaşında iken Karamanoğlu İbrahim Bey için yazdığı, "Bizimle saltanat lafın idermiş ol Karamani / Hüda fırsat virürse kara yere karam anı" beyitini okuyarak, Fatih'in bu beyiti Karaman'ın içine sızdırarak psikolojik bir savaş kazandığını kaydetti. Şehzade Cem-Bayezid'in şiirle atışmaları, Yavuz'un aşık olduğu hizmetçiye yazdığı şiir gibi tarihten birçok şairane örnekler sunan Pala, "Bu şahsiyetleri şiir kitaplarından silebilmek, tarih kitaplarından silebilmekten daha güç" şeklinde konuştu.