Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün, Ermenistan
Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan'ın 6 Eylül'de Erivan'da oynanacak Ermenistan- Türkiye A Milli Futbol takımları maçını birlikte izleme teklifine nasıl cevap vereceği merakla bekleniyor. Gül'ün muhtemel Ermenistan ziyareti Doğu ve Karadenizli işadamı ve sivil toplum örgütü (STÖ) yöneticilerini ikiye böldü. Kimi işadamı ve STÖ temsilcisi ziyaretin geç kaldığını düşünürken, kimi ise ülke çıkarlarının paradan önde geldiğini ifade ediyor.
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün Ermenistan-Türkiye arasındaki Avrupa Şampiyonası ele maçını izlemek için Ermenistan'a gideceği yönündeki haberler Doğulu işadamlarını ikiye böldü. Ermenistan ile sınırı bulunan Ardahan'ın Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Latif Tosunoğlu, Ermenistan ile dostluk bağı kurulması gerektiğini söyleyerek, "Ticari açısından kazanç sağlamamız açısından Ermenistan'a Cumhurbaşkanı da gitmeli, Başbakan da gitmeli. Ticari anlamda baktığımız zaman bizim mallarımız Gürcistan'a, Azerbaycan'a gidiyor. Ancak Ermenistan'a gitmiyor. Ya da gidiyor ancak bu bizim elimizle gerçekleşmiyor. Artık düşmanlıkları bir yana bırakmalıyız. Herkesle barışık olmalıyız. Bütün sınır komşularımızla iyi ilişkiler içerisinde olmalıyız. Bugüne kadar düşmanlıklar hep zarar getirmiştir. Ermenistan'la da dost olup ticari ilişkilerde bulunmalıyız. Artık bizim mallarımızı Gürcistan ya da Azerbaycan alıp Ermenistan'a satmamalı. Biz kendi elimizle satmalıyız. Onun için Cumhurbaşkanı'nın Ermenistan'a gitmesinden yanayım." dedi.
Trabzon Ticaret Borsası Başkanı Sebahattin Arslantürk ise, Cumhurbaşkanı Gül'ün Ermenistan ziyaretinde sakıncalı bir durum olmadığını ifade etti. "Cumhurbaşkanının oraya gitmesi ne onları büyütür ne de bizi küçültür." diyen Arslantürk, "Ziyaret siyaseten de ticareten de önemli bir adım olacak. İki ülke arasındaki sorunların çözümü için bir yerden başlanması gerekiyor. Ziyaret bu anlamda bir fırsat doğurabilir." şeklinde konuştu.
Ülkeler birbirlerine karşı sınırlarını kapatsalar da işadamlarının ticari ilişkiler yürüttüğüne işaret eden Arslantürk, "Direkt olmasa da zaten var olan bir ticaret var, ama arada başkaları var. Gürcistan'a gönderdiğimiz ürünlerin bir çoğunun Ermenistan'a satıldığını biliyoruz. Bu işi bir aracıya yaptırmaktansa, sizin yapmanız mantıklı olmaz mı?" diye sordu.
Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Trabzon Şube Başkanı Ahmet Sarı da, ziyaretin gerçekleşmesinin ticari ve ulusal çıkarlar açısından bir sakıncasının olacağını sanmadığını ifade etti. "Milli Takım gidiyor sorun olmuyor da, Cumhurbaşkanı gidince neden sorun oluyor?" diye soran Sarı, şöyle devam etti: "Dünya hızla globalleşiyor. Öncelikle milli menfaatlerimiz de göz önüne alınarak, Ermenistan ile ticari ilişkiler başlatıp başlatmama konusunda bir karar verilmesi lazım. İki ülke arasında başlayacak ticari ilişki bizim için de onlar için de iyi olacaktır. Neticede orası bizim için yeni bir pazardır."
Doğu Karadeniz İhracatçılar Birliği (DKİB) Başkanı Ahmet Hamdi Gürdoğan ise Cumhurbaşkanı Gül'ün Ermenistan'a gitmemesi gerektiğini söyledi. Gürdoğan, ziyaretin gerçekleşmesi halinde siyasi olarak Azerbaycan ve diğer Türk Cumhuriyetleri ile ilişkilerimizin zarar göreceğini ileri sürerek, "İki ülke arasındaki sınır kapıları açılması halinde iş dünyasının bir kârı olabilir ama ulusal çıkarların daha önde gelir. Ülke çıkarları paradan daha önemlidir." dedi.
Doğu Anadolu Sanayici ve İşadamları Dernekleri Federasyonu(DASİDEF) Başkanı Mustafa Yıldız, Cumhurbaşkanı Gül'ün Ermenistan'a gitmesinden yana olduklarını ifade etti. Yıldız, bölgesinde güçlü bir devlet olma yolunda emin adımlarla ilerleyen Türkiye'nin Ermenistan'la diyalog kurması halinde daha çok söz sahibi olacağına vurgu yaptı. Doğu Anadolu Bölgesi'nde ekonomik canlılığın yaşanması için Ermenistan'la diyaloğun başlatılmasından yana olduklarını ifade eden Yıldız, "Yıllardır komşu ülkelerle kavga etmiş ya da ettirilmişiz. Bir tarafta Yunanistan, bir tarafta Suriye, İran, Irak ve Rusya, dolayısıyla zor bir bölgedeyiz. Komşularla sürekli kavga halinde olunca bizim ekonomimize yansıması haliyle olumsuz oluyor. Azerbaycan'daki dindaş, soydaş kardeşlerimizin haklarını elbette savunacağız. Bu, kavga etmemiz anlamına gelmez. Ermenistan'la böyle bir diyalog kurmayıp kenarda durarak sorunları çözmek mümkün değil." dedi.
Doğu Anadolu İhracatçılar Birliği (DAİB) Başkanı Cemal Şengel ve Birlik Genel Sekreteri Fikret Kabakuş ise yaptıkları ortak açıklamada, Cumhurbaşkanı Gül'ün Ermenistan'a yapacağı ziyaretin iki ülke arasındaki dostluğu artıracağına işaret etti. Rusya ve Gürcistan arasındaki sorunun Türk Cumhuriyetlerine giden yolu tıkadığına değinen Şengel ve Kabakuş, "Şunu herkes görmelidir Rusya ve Gürcistan arasındaki sıkıntı Türkiyeyi olumsuz etkilemiştir. Komşu ülke Ermenistan'la dostluğun artırılması Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin dış ticaret hacmini artıracaktır. Böyle fayda mülahaza etmekteyiz." diye konuştu.
Iğdır'da faaliyet gösteren 1.Dünya Harbinde Ermeni Çetecilerin Katliamına Uğramış Mağdurlar Derneği, İrevan Azerilerini Koruma Derneği, Iğdır Azerbaycan Tarih ve Kültür Derneği, Organ Bağış Derneği, Sigara ve Uyuşturucuyla Mücadele Derneği, Dağcılık ve Doğa Sporları Derneği, Azerbaycan Dayanışma Derneği Evi, Türk Kadınlar Derneği, Iğdırlılar Dayanışma Derneği, Kuyumcular Derneği, CHP ve MHP İl Başkanlıkları yayınladıkları ortak bildiri ile Cumhurbaşkanı Gül'ün Ermenistan'a maç izlemeye gitmemesini istedi. Ziyaretin Azerbaycan Türkleri'ni yürekten yaralayacağının ifade edildiği açıklamada, şöyle denildi: "Sayın Cumhurbaşkanı Erivan'a gitmemeli. Çünkü orası düşman bir ülke. Azerbaycan'ın ve Türkiye'nin düşmanıdır. Biz iki devlet bir milletiz. Ne zaman Karabağ problemi çözülür ve işgal edilmiş topraklar koşulsuz geri verilir o zaman görüşmeler yapılabilir."
Iğdır Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı (ITSO) Kamil Aslan ise, "Tabii ki bizler sınır kapılarımızın açılmasını, ticaretimizin gelişmesini ve bu durumun halkın yaşam standardına yansımasını istiyoruz. Fakat bir taraftan da ülkemiz üzerinde siyasi baskı uygulayan bir devletin ülkemizden toprak talebinde bulunması, soykırım iddiasını dünya medyasında sürekli gündemde tutmasını, kardeş ülke Azerbaycan topraklarını işgal altında bulundurmasını kaygı verici buluyoruz. Cumhurbaşkanımızın alacağı karara saygı duyarız." şeklinde konuştu.
Iğdır Muhtarlar Birliği Başkanı Hacı Asker Çeçen ise Cumhurbaşkanı Gül'ün Ermenistan'ı ziyaret etmesini olumlu bulduğunu belirterek, "Ermenistan, Azerbaycan topraklarından Karabağ, Lâçin, Şusa gibi yerleri işgal etmiştir. Belki de bu gidiş havayı yumuşatır. Ortamın gerginliği, olumlu bir havaya dönüşür. Umarım bu meseleler barışçıl yollarla çözülür." diye konuştu.
(CİHAN)