Amerikan Kongresi'nin Hindistan ile nükleer ticarete onay vermesinin ardından Dışişleri Bakanı
Condoleezza Rice bugün başkent Yeni Delhi'ye geldi.
Amerika'nın Hindistan'a yönelik 30 yıllık ambargosunu sona erdiren tarihi anlaşmanın ardından yapılan bütün dünyanın gözü Hindistan'a çevrilmişti. 28 Eylül'de Amerika'da bulunan Hindistan Başbakanı Manmohan Singh Amerikan Kongresi'nin onayından emin olduktan sonra Fransa'ya geçerek 30 Eylül'de Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy ile bir tarihi nükleer anlaşmaya daha imza atmıştı.
Hindistan'ın dünyanın önde gelen nükleer sağlayıcıları ile irtibatta olmasından dolayı 1 Ekim'de hızla anlaşmaya onay veren Amerikan Kongresi'nin kararından sonra Dışişleri Bakanı Rice, nükleer ticaretin detaylarını görüşmek üzere bugün Yeni Delhi'ye geldi. Normal programda anlaşmaya son noktayı koyması beklenen Rice'ın Amerikan Kongresi'nden sonra anlaşmanın kanunlaşması için Başkan George W. Bush'un imzasının bürokratik nedenlerden gecikmesinden dolayı bugün anlaşmayı imzalayamayacağı bildirildi. Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Sözcüsü Sean McCormack yaptığı açıklamada Amerikan Kongresi'nin anlaşmayı kanunlaşması için Başkan George W. Bush'un imzasına sunmadan önce ayrıntılı incelediğini bu yüzden bir gecikmenin olduğunu dile getirdi.
27 milyar dolarlık Hindistan nükleer pazarından büyük pay almayı planlayan Amerika, Rice'ın ziyaretinde anlaşmanın onaylamasından sonra hangi Amerikan şirketlerinin hangi alanlarda nükleer ticaret yapabilecekleri görüşecek. Bu pazarda Amerikan General Electric ve Japon Toshiba'nın birimi olan Westinghouse Electric büyük pay almaları bekleniyor.
Rice'ın ziyaretinde ayrıca Güney Asya'da terörizmle savaş meseleleri de görüşülecek. Almanya'dan Yeni Delhi'ye geçişinde basına konuşan Rice, bölgesel birlik stratejisi izleyerek Afganistan ve Kazakistan gibi Orta Asya ülkelerinin ekonomilerini hareketlendirilebileceğini belirtti. Hindistan'dan sonra Pakistan'a geçmesi beklenen Condeleezza Rice burada da bölgede terörün bitirilip ekonomik canlılığın artırılması üzerine meslektaşları ile görüşmeler yapacak.
Hindistan ziyaretinde Başbakan Manmohan Singh, Dışişleri Bakanı Pranabh Mukherjee ve ana muhalefet lideri Lal Krishna Advani ile görüşecek olan ABD Dışişleri Bakanı Rice, Hindistan'ın bölgedeki alternatifsiz ortakları olduğunu dile getirdi.
Önümüzdeki 15 yılda nükleer enerjiye 27 milyar dolar dolay yatıracak olan Hindistan 18-20 arası yeni nükleer santral inşa edecek. Hindistan'ın hali hazırda 17 aktif 6'sı inşa halinde 23 nükleer santrali bulunuyor. Hindistan bu nükleer santrallerinde Fransa'nın Areva, Amerikan GE, Japon Hitachi ve Rus Rosatom arasından küresel yarışın olması bekleniyor. Analistlere göre Hindistan nükleer teknolojiyi Fransızlardan ya da soğuk savaş partneri olan Rusya'dan da alabilir. Güney Hindistan'da 1000 megawatt'lık iki nükleer santrali zaten inşa eden Rusya, Hindistan ile 1988 yılında nükleer anlaşma imzalamışlardı.
Pakistan ile birlikte Güney Asya bölgesinin Nükleer Silahsızlanma Anlaşması'na imza atmamış diğer ülkesi olan Hindistan'a verilen bu nükleer destekten sonra Pakistan da Amerika'dan ayrımcılık yapılmaksızın Pakistan'a da aynı imkanların sağlanmasını istemişti. Nükleer güce sahip iki komşu ülke 1947'de birbirlerinden ayrılmalarından beri 3 ciddi savaş yapmış ve 1999'da nükleer savaşın eşiğine gelmişti.
(CİHAN)