Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Yazar
Hilmi Yavuz, Türk-İslam toplumunun Batı'yı referans alarak modernleşmediğini, oryantalistleştiğini söyledi.
Atatürk Üniversitesi Felsefe Kulübü'nün davetlisi olarak Erzurum'a gelen Yazar Hilmi Yavuz, 'Felesfe Geleneğimiz' konulu konferans verdi. Üniversitenin Mavi Salon'unda gerçekleşen konferansa öğrenci ve akademisyenler yoğun ilgi gösterdi. Konuşmasına Batı ve Türk-İslam Felsefesi'nden örnekler vererek başlayan Hilmi Yavuz, felsefi düşüncenin sistemleştirilmesi ve kavramlaştırılmasına değindi. Türk-İslam tarihinde felsefe geleneğinin olduğunu belirten Yazar Yavuz, felsefenin nasıl yapılacağı konusunda Batı medeniyetinin dayattığı format olduğunu ancak felsefi düşüncenin herhangi bir toplumun tekelinde olmadığını dile getirdi.
Türk-İslam medeniyetinde felsefe geleneğinin olmadığını ileri sürmenin, felsefeyi söylemlere tutsak etmek anlamına geldiğini ifade eden Yavuz, her medeniyetin kendine has felsefe yapma biçimi olduğuna dikkat çekti. Yavuz, "Bir düşüncenin felsefi olup olmadığı, hangi söylemin içinden dile getirildiğine bağlı kılınıyorsa, elbette Türk-İslam geleniğinde felsefi bir düşünceden söz edilemez. Batı, felsefi düşünce geleneğini bize bu şekilde sunuyorsa, burada ciddi bir sorun var. Her medeniyetin kendine özgü felsefe yapma biçimi vardır. Bizim medeniyetimizde felsefenin şiirin, hukukun, fıkıhın, kelamın içinden yapılmasını gerektirmişse, bunun felsefe olmadığını söyleyemeyiz. Çünkü her medeniyetin felsefeyi söylemleştirme biçimi birbirinden farklıdır" dedi.
"Türk-İslam coğrafyasında Descartes, Kant, Aristoteles yok diye felsefe geleneğinin Batı'ya özgü olduğunu söylemek dayatmadır" diyen Yavuz, bunun oryantalist bir dayatma olduğunu kaydetti. Oryantalizimi 'kendi medeniyetimizin kriterlerini değil, Batı'nın kriterlerini referans alma' anlamına geldiğini söyleyen Yavuz, şu tespit ve önerilerde bulundu: "Batı'nın herşeyini alarak medeniyetimiz inşaa edilmiştir, bu oryantalistleşmektir. Biz modernleşmedik, oryantalistleştik. Batı medeniyetinin kriterlerini, kendi medeniyetimizi yok saymak adına benimsedik. Bu durumda elbette bizde felsefe geleneğinden bahsedilemezdi. Böyle almaya devam edersek, bizi biz olarak inşa eden şeylerin tümünü gözden çıkaracağız. Kendi geçmişimizi irdelemeye kalkarsak, modernleşmemizin oryantalistleşme olduğu görülecektir. Genç arkadaşlarımızı uyarmak istiyorum. Bizde yok diyerek, herşeyi Batı'ya atfetmek bizi nereye götürüyor düşünülmesi gerekir."
Konferans öğrencilerin sorularının ardından sona erdi.