İsraf artıkça buna parelel olarak çöplerde de artış yaşanıyor. Çöp, her geçen gün dünyayı daha ciddi boyutlarda tehdit eder hale geldi.
Tüketim ekonomisinde çöplerden kurtulmanın çok büyük görünmeyen bir maliyeti var. Bazı ülkeler, çöpü kaynağında azaltarak ve tekrar kullanılabilir hale getirerek çözüyor. Yerel belediyeler, bazı sivil toplum kuruluşları tekrardan kullanılabilir hammaddenin sağlıklı bir şekilde toplanıp tekrar değerlendirilmesi için evlerde, işyerlerinde ve fabrikalarda üretilen çöplerin kaynağında ayrılarak toplanması için bazı önlemler alıyor.
Cam, teneke ve karton kutu için ayrı çöp konteynırları, her mahallede olmasa bile sokağımızın köşe başını kapmaya, halkın dikkatini çekmeye başladı.
Adana merkez Seyhan Belediyesi Katı Atık Geri Kazanım Projesi'yle (SEY-KAP) ilçede toplanan günlük bin 200 ton çöpü kaynağında ayrıştırıp, kâğıt, plastik, cam ve metallerin ekonomiye geri dönüşümünü sağlıyor.
22 Mart'tan bu yana devam eden proje, sokaklarda çöp toplayan çocukların da gelirlerini azalttı. SEY-KAP'la yıllık 27 milyon YTL değerinde atığın ekonomiye geri kazanımı hedeflenirken, her gün binlerce ağacın kesilmesi de önlenmiş oluyor.
Temizlik İşleri Şantiyesi'nde günlük 230 ton kâğıt, 132 ton plastik, 36 ton cam ve 12 ton metal olmak üzere toplam 312 ton atığı ayrıştırıp, geri kazanımı sağlanıyor. Bir ton kâğıt elde etmek için 17 ağacın kesilip selülöz haline getirildiği dikkate alındığında, bu projeyle günde 3 bin 910, yılda 1 milyon 427 bin ağacın kesilmesini önleniyor.
Geri kazanımı mümkün olan kâğıt, plastik, cam ve metallerin kaynağında ayrıştırılması için ilçede pilot bölge olarak belirlenen bazı semtlerde evlere ücretsiz mavi renkli çöp poşeti dağıttıklarını belirten Seyhan Belediye Başkanı Azim Öztürk, projenin belediyeye her hangi bir maliyetinin olmamasının yanı sıra, yıllık 49 bin YTL de gelir elde edeceklerini kaydetti.
Öztürk, projeyle ülke ekonomisine de yılda 27 milyon YTL katkı sağlayacaklarını sözlerine ekledi.
Bu durum evden dışarı atılan çöpleri karıştırıp içinden tekrar kullanılabilecek olanları toplayıp, satarak geçinenlerin gelirlerini yüzde 50 azalmasına neden oldu. Çöp kutularında işe yarar çöp bulmakta zorlanan binlerce kişi yeni iş sahaları aramaya başladı.
Sağlıksız ortamlarda çöp toplayanlardan Beyhan Gürbüz (22), çöpleri belediyenin ihaleyle şirketlere verdikten sonra para kazanamadıklarını söyledi.
Adana'da kendisi gibi 2 bin civarında kişinin çöp topladığını aktaran Gürbüz, yetkililerden kendilerine sahip çıkılmasını istedi.
2 yıl önce aldığı bir kutudan sızan kimyasal maddenin vücudunu baştan aşağı yaktığını aktaran Gürbüz, 7 yaşından beri sokaklarda çöp topladığını belirtti. Okuma yazma bilmediğini dile getiren Gürbüz, sokaklarda çöp toplamak istemediğini ancak elinden başka bir işin de gelmediğini ifade etti.
25 yıldır el arabasıyla Adana sokaklarında çöp toplayarak ailesinin geçimini sağlayan Sudullah Leventoğlu ise, 3 ay öncesine kadar günde 20-30 YTL kazandıklarını, evlere dağıtılan poşet ve geri dönüşüm kutusu uygulamasının başlamasıyla birlikte gelirlerinin 5-10 YTL'ye düştüğünü söyledi.
Yetkililerden kendilerine sahip çıkmasını isteyen Leventoğlu, şehirde çöp toplayan çocukların hepsinin bilinçsizce bu işi yaptığını aktardı.
Birçoğunun okuma yazma bilmediğini anlatan Leventoğlu, "Bizlerin ekmeğiyle oynamak yerine, sokaktaki insanlara sahip çıkılması lazım. Bu işi yapanlar bilinçlendirilip farklı iş imkanları sağlanarak sokaklardan kurtarılabilir. Toplayacak çöp bulamayan bir çok kişi yapacak başka işi de olmayınca farklı kanallara, yasal olmayan yollara yöneliyor. Onlarca arkadaşımız çöplerden kaptığı hastalık nedeniyle hayatını kaybetti. Hepimizin önemli rahatsızlıkları var. Aramızda çok zeki arkadaşlarımız bulunuyor ama imkansızlıktan okuyamıyor" diye konuştu. (CİHAN)