Fındıktaki Alım Krizi Yağ Formülü ile Çözülecek

Her Yıl Fındık Hasat Döneminde Ortaya Çıkan Taban Fiyat Krizi, Üretici ile Devleti Karşı Karşıya Getiriyor. Ordu Valisi Ali Kaban; Fiskobirlik, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) ve Üreticiler Arasında Yaşanan Hararetli Tartışmalara, Hem Üreticinin Hem de Tüketicinin Yüzünü Güldürecek Bir Öneri Getirdi.

• 

Her yıl fındık hasat döneminde ortaya çıkan taban fiyat krizi, üretici ile devleti karşı karşıya getiriyor. Ordu Valisi Ali Kaban; Fiskobirlik, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) ve üreticiler arasında yaşanan hararetli tartışmalara, hem üreticinin hem de tüketicinin yüzünü güldürecek bir öneri getirdi. Hazırladığı 'Fındık Raporu'nda arz fazlası düşük kalitedeki fındığın yağa dönüştürülüp ihraç edilmesini tavsiye eden Vali Kaban, bunun kontrol edilmesi halinde fındık yağı ihracatından yılda 2 milyar Dolar döviz sağlanabileceğini belirtti. Fındık üretiminde dünya lideri olan Karadenizli üretici, fındıkta ulusal politika izlenmemesi sebebiyle problem yaşıyor. Üretici, yıllardır Fiskobirlik'e mahkum olurken, son yıllarda TMO'nun da alım yapmaya başlamasıyla biraz rahatladı. Ancak sorun tamamıyla henüz çözülmüş görülmüyor. Halen yaklaşık 250 bin ton arz fazlası fındık depolarda bekliyor. Diğer yandan ise iç piyasada, yemeklik yağ ve yağlı tohum sıkıntısı çekiliyor. Talebin bir kısmını ithalatla karşılamaya çalışan hükümet, bunun için de yılda 1.6 milyar Dolar ödüyor. Fındığın istihdam, göç, erozyon ve sağlıklı beslenme gibi etkilerinin sosyal yansımalarının yeterince ele alınmadığını söyleyen Ordu Valisi Ali Kaban, fındık raporunun ilgili kurum ve kuruluşlarca da kabul görmesi halinde sorunun çözüme kavuşabileceğini söyledi. Vali Kaban, hem yağ ihtiyacının karşılanması hem de döviz girdiği sağlanması bakımından arz fazlası fındığın yağa dönüştürülmesini istedi. Bu sayede ham yağ ve yağlı tohum ithalatının düşeceğini, döviz akışının önleneceğini, fındığın yüksek değerden ihraç edilebileceğini ve ihracat payının artacağını dile getiren Kaban, "Arz fazlası 250 bin ton fındığın (1 kg kabuklu fındık 1.5 YTL kabul edildiğinde) tamamen yağa çevrilmesi halinde 77 bin 500 ton yağ elde ediliyor. Eğer yapılabilirse serbest piyasa şartlarında fındık yağının değeri 5.18 TL'ye ulaşır. Yağlı tohumlu bitkilerin ekilmesi halinde de ciddi miktarlarda küspe ithalatımız azalacak. Bu hedeflerimize ulaşabildiğimizde yeni yağ fabrikaları, istihdam ve ciddi katma değerlerin ülke ekonomisine katkı sağlayacağı aşikardır. Arz fazlası fındık, devlet kontrolü ve yüksek fiyat politikasıyla ülke ekonomisine zarar olarak değil, kar olarak yansıyacaktır." dedi. Bunun yanında, fındığın yağa çevrilmesi durumunda yaklaşık 120 bin ton küspe ithalatının önleneceğini bildiren Kaban, "Dış pazarda ciddi bir pazarlama ve satış organizasyonu eksikliği ve yetersizliği çok bariz bir şekilde görülmekte. Yıllardır fındık satışımızın hiç artmaması ve 30 yıldır ihracatımızın yüzde 80'ninin Avrupa ülkelerine yapılması, bunun en somut örneğidir. Dış pazarda tüm dünyaya açılmanın yollarını aramalı öncelikle ihracatçı firma sayısı artırılmalıdır. Serbest piyasa adı altında monopol bir piyasa ile üretici mağdur edilmektedir. Bunun önlenmesi için Fiskobirlik veya TMO ilk 4 ayda etkin bir şekilde alım yapmalıdır." açıklamasında bulundu. Ordu Valiliği'nin resmi internet sitesinden de yayınlanan raporda iç piyasanın canlandırılmasına ilişkin de çeşitli önerilerde bulunuluyor. Canlılık için fındık satışının 50-80 bin ton aralığında seyredilmesi gerektiği, TMO gibi kurumların arz fazlası fındığı iç piyasaya maliyete yakın bir fiyat ile satması durumunda iç piyasa satışının ciddi oranda artacağı, besin değeri dikkate alınarak devlet eliyle beslenmesi yapılan (asker, okul vb.) guruplarca tüketiminin yapılabileceğine dikkat çekiliyor. Fındıkta depolamanın ciddi bir sorun olduğunun da vurgulandığı raporda bölgede lisanslı depoculuğun yaygınlaştırılması gerektiğinin altı çiziliyor. (CİHAN)