Ertem: "ABD ve AB Rusya-Gürcistan Savaşında İyi Sınav Vermedi"

Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu (Usak) Kafkasya Uzmanı Hasan Selim Ertem, Rusya ve Gürcistan Arasında Yaşanan Gerginliğin Gelecekte Hem Batı'yı Hem de Bölge Ülkelerini Etkileyeceğini Söyledi. ABD ile AB Ülkelerinin Bu Savaşta İyi Bir Sınav Veremediğini Vurgulayan Ertem, Bölgede Kalıcı İstikrarın Sağlanması için Uzun Vadeli Politikaların Geliştirilmesi Gerektiğini Kaydetti. Ertem, Türkiye'nin Savaş Boyunca Takip Ettiği Politikaların İse Son Derece Başarılı Olduğunu Söyledi.

Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu (USAK) Kafkasya Uzmanı Hasan Selim Ertem, Rusya ve Gürcistan arasında yaşanan gerginliğin gelecekte hem Batı'yı hem de bölge ülkelerini etkileyeceğini söyledi. ABD ile AB ülkelerinin bu savaşta iyi bir sınav veremediğini vurgulayan Ertem, bölgede kalıcı istikrarın sağlanması için uzun vadeli politikaların geliştirilmesi gerektiğini kaydetti. Ertem, Türkiye'nin savaş boyunca takip ettiği politikaların ise son derece başarılı olduğunu söyledi.

Kafkasya Uzmanı Hasan Selim Ertem, savaşın beşinci gününde operasyonların durduğunu duyuran Rusya'nın, son derece saldırgan davrandığı yorumunu yaptı. Rusya'nın bu saldırgan tutumunun altında, yıllardır bölgede 'sürekli kayıplar veren ülke' konumda olmasına bağlayan Ertem, Moskova'nın 'artık bölgenin kontrolü bende' mesajını vermek isteğini söyledi. Savaşın asıl sebebini Gürcistan'daki iç ve dış politikaların yanı sıra bölgeye hakim olan güçlerin mücadelesi olarak görülmesi gerektiğini ifade eden Ertem, şöyle devam etti: "Gürcistan hükümeti, bekleneni yerine getiremediği için sürekli eleştiriliyordu. Bunun yanı sıra dış ilişkiler açısından bakıldığında Gürcistan'da son dönemlerde isteneni bir türlü alamadı. Çünkü Bükreş'teki NATO zirvesinde Gürcistan'ın üyelik talebi olmuştu. Kendilerine muğlak bir söz verildi ve Gürcistan ile Rusya karşı karşıya bırakıldı. Oysa kendisi Batı'nın desteğine güveniyordu."

ABD, AB ve Rusya'nın uzun süredir bölgede örtülü bir güç mücadelesi verdiğini belirten stratejist Ertem, "Bölge gerek stratejik gerekse ekonomik olarak çok hassas bir bölgede duruyor. Gürcistan hem Orta Asya'nın, hem Türkiye'nin hem de Kafkasların çok önemli bir geçiş noktasında bulunuyor. Ayrıca Karadeniz'in güvenliği için çok hassa bir yerde duruyor. Bu nedenle uzun süredir bu bölgede bir tür satranç Oyunu oynanıyordu." dedi. Ertem, bu güç mücadelesinin hem Karadeniz'in güvenliğini hem enerji koridoru üzerinde bulunan bölgedeki ülkeleri olumsuz etkilerken, enerji kaynaklarını çeşitlendirmek isteyen AB'yi de vurduğunu söyledi. Ertem'e göre, mevcut süreçten sadece Rusya kazançlı çıktı.

"RUSYA: 'İÇERİSİNDE YER ALMADIĞIM OyunU BOZARIM'"

Rusya'nın son yıllarda hep kaybeden ülke görüntüsü verdiğini anlatan Ertem, gelinen noktada bu ülkenin artık etkin pozisyon almak istediğini ifade etti. Ertem, şunları söyledi: "ABD, sürekli Doğu'ya doğru genişlemek istedi. Yani Doğu paktı denilen ülkelerin şemsiyesi altında topladı. Bunun için sürekli Rusya'ya baskılar yaptı. Çek Cumhuriyeti'ne füze sistemlerini kurmak istemesi, Rusya karşı çıktığı halde Kosova'nın bağımsızlığını istemesi bu ülkenin sabrını taşırdı. Dolayısıyla 1993 yılında 'yakın ülke doktrini' ortaya koyan Rusya'nın arka bahçesinde sürekli kaybeden bir ülke olmasına tepkisiz kalmasına beklenemezdi." Entem, bu savaşla birlikte Rusya'nın kendisini yeniden büyük bir güç olarak görmeye başladığını belirtirken, Rusya'nın hem güç dengesini sağlamak, hem de Gürcistan'da istediğini almak için böyle bir savaşı göze aldığına dikkat çekti. Ertem, "Gürcistan şimdiye kadar Rusya'yı bir kenarda bırakıp sürekli Batı ile ilişkiler geliştirdi. AB Gürcistan'ı Batı bloğuna çekmek için büyük çaba sarf etti. Gürcistan'da bu yöndeki isteğini defalarca tekrarladı. Ancak Rusya, 'benim arka bahçemde benim olmadığım bir Oyunu bozarım' dedi." şeklinde konuştu.

"ABD VE AB İYİ BİR SINA VERMEDİ"

Ertem, Gürcistan'da yaşanan işgali durdurma konusunda Batı'nın tavrını eleştirdi. Savaşın başladığı gün ABD Başkanı George Bush'un Pekin'de olimpiyatların açılışı için bulunduğunu hatırlatan Ertem, "Demek ki haberi yok. ABD, şu an iç siyasete kilitlenmiş. Hemen karar alıp Gürcistan'a yardım edelim demesi zaman alır. Kaldı ki gelecekte de yardım edip etmeyeceği bir soru işareti. AB, ABD'den daha hızlı davrandı." dedi. Ertem, Rusya'nın AB ülkeleriyle daha iyi ilişkilere sahip olduğunu kaydederken, Washington ile Moskova'nın hala soğuk savaş zihniyeti ile birbirlerini algıladığını söyledi. Ertem, "Rusya, 'acaba bunun arkasında ne var?' diyerek daha temkinli yaklaşıyor. Belki de AB ve Türkiye'nin arabulucu olması bölgenin istikrarı için daha iyi olacaktır." dedi.

BÖLGEDEKİ İSTİKRASIZLIK DOMİNO ETKİSİ YAPIYOR

Kafkaslarda meydana gelen istikrarsızlığın bölgenin yanı sıra Asya ve Avrupa ülkelerinin ekonomilerini vurduğunu söyledi. İstikrarsızlığın ilk etapta Türkiye ile birlikte Azerbaycan ve Ermenistan'ı etkilediğine dikkat çeken Ertem, şu değerlendirmede bulundu: "Türkiye Kafkaslarla bugüne kadar bir kalkınma ilişkisi içindeydi. Bu denklemde Gürcistan istikrarsızlığa itildiği için Türkiye bu süreçten olumsuz etkilendi. Yine BTC ve Bakü-Tiflis-Kars hattı buradan geçiyor. Bu hatların geleceğiyle ilgili kuşkular oluşmuştur."

BTC hattının şuan sadece Azerbaycan'dan gelen petrolü taşıdığını, ancak bu hattın Kazakistan petrollerini de taşıyacak şekilde tasarlandığını hatırlatan Ertem, gelecekte bu ülkenin BTC ile petrol gönderirken bir kez daha düşüneceğini ifade etti. Ertem, sadece enerji kaynaklarını çeşitlendirmek isteyen AB, Hazar ve Ortadoğu'ya yönelmektedir. Nabucco hattı söz konusudur. Ancak bu hat Türkmenistan ve diğer ülkelerden gelmesi beklenmektedir. Ancak tehlike nedeniyle bu hattın tarih olması, ibrenin Rusya'ya dönmesine sebep olacaktır. Bu anlamda Rusya bir taş ile iki kuş vurmuş oldu. Zaten Türkiye'nin böyle bir hattı oluşturmasından rahatsızdı. Bölgedeki istikrasızlık nedeniyle bu ülkeler doğal olarak Rusya'ya yöneleceklerdir." dedi.

TÜRKİYE BÖGESEL GÜÇ OLDUĞUNU GÖSTERDİ

Ertem, Türkiye'nin bu savaşta çok başarılı bir diplomasi verdiğini kaydetti. Kızılay'ın bölgeye yardım götürmesini bölgesel güç olan Türkiye'nin bu konumunu pekiştirdiğini anlatan Ertem, "Zaten Türkiye'den bunun ötesinde bir şey beklemek hayalci bir yaklaşım olacaktır. Ancak asıl olan Batılı ülkeler ve ABD bu konuda kötü bir sınav vermiştir. Hem insani yardım konusunda hem de diplomatik açıdan çok yavaş davrandılar. Bu anlamda Türkiye'nin tutumu, bölge ülkeleri nezdinde en azından çok iyi bir puan oldu." şeklinde konuştu. Ertem, Rusya ile Gürcistan'ın masaya oturtularak uzun vadeli politikaların geliştirilmesi gerektiğini aksi halde geçici ateşkesler ve analaşmaların beş-on senede bir yeni çatışmalar doğuracağını ifade etti.