Ukrayna topraklarında 22 yıl önce yaşanan Çernobil faciasına rağmen ülke nükleer enerjiden vazgeçmiyor. Ukrayna'da yapımı yarım kalan Hmelnitskiy Nükleer Enerji Santrali'nin tamamlanması ihalesini Türkiye'deki nükleer santrale de teklif veren Rus şirketi aldı.
Ukrayna Yakıt ve Enerji Bakanlığı, bu yılın mart ayında başlattığı, Hmelnistki Nükleer Enerji Santralinin 3 ve 4'üncü reaktörlerinin tamamlanması ihalesini Rus şirketi "AtomStroyExport" kazandı.
Konuyu değerlendiren, OTKRITIE Finans Şirketi Analiz Bölümü Müdürü Halil Şehmametyev; "Rusya, nükleer santrali inşası konusunda dünyadaki zengin tecrübeye sahip ülkelerden birisi. Son yıllarda Rusya 10 nükleer santral kurdu ve bunun içinde Çin, Hindistan ve İran'da yapımı devam eden projeler de var. Bu derece nükleer tecrübeye sahip ülke bulmak zor." dedi.
Ukrayna'nın Rusya'ya olan doğal gaz bağımlılığını azaltmak için nükleer santrallere yöneldiği söylentileri üzerine Şehmametyev; "Ukrayna'da ilginç bir durum var. Ukrayna elektrik enerjisini yarısını nükleer enerji ile elde ediyor. Rusların inşa edeceği Hmelnistki bölgesindeki nükleer santral sayesinde, Ukrayna'nın Rusya'ya olan bağımlılığı devam edecek. Özellikle nükleer yakıt ulaştırma ve nükleer atıkların saklanması konularında Rusya'ya bağımlı olacak. Bununla birlikte Rusya'nın projeye verdiği kredilerden ek gelirleri devam edecek." dedi.
Ukrayna'da projenin riskine de değinen Halil Şehmametyev; "Ukrayna'daki santralin zamanında yetişmesinde sorun olabilir. Rusya'da nükleer reaktör üreten İjevski'de tek bir fabrika var ve şuanda tam kapasite çalıştığı için sıkışık durumda. Yalnız Ukrayna'nın Harkiv şehrinde de bir "TurboAtom" reaktör fabrikası var ve üretilen reaktörler Rusya'dakiler ile uyumlu. Üretici bu açığı Harkiv'den kapatabilir" şeklinde konuştu.
Bu yılın Mart ayından başlayan ihale sürecinde Amerikan şirketi Westinghouse ilk olarak çekilmişti. İhaleyi girmeyi düşünen, Fransız şirketi AREVA ve Çek şirketi Skoda JS elemelere kalmadan ayrıldı. 4 milyar Avro maliyeti olan ihalede çekişme ise Rus AtomStroyExport ile Güney Koreli Korea Electric Power Corporation (KEPCO) arasında yaşandı. İhaleyi kazanan Rus şirketi AtomStroyExport reaktörlerin yapımına 2011 yılında başlaması ve 2016 yılında tamamlaması bekleniyor.
Elektrik ihtiyacının yüzde 50'sini nükleerden sağlayan Ukrayna iç tüketimi karşılamakla kalmayıp Romanya, Moldova gibi komşu ülkelerine elektrik ihraç ediyor.
(CİHAN)