HABER: Bush Döneminde İran'a Silah İhracatı Yapılmış

Faks: Ankara: +90 312 295 9609  Londra: +44 207 681 1437  Paris: + 33 1 7772 3787  NewYork: +1 347 296 3650

İran'ı nükleer niyetleri ve teröristlere destek vermesi iddialarıyla suçlayan ABD Başkanı George Bush döneminde bu ülkeye yapılan ihracatın 10 kattan fazla arttığı ortaya çıktı. Amerikan hükümetlerini resmî kayıtlarında, ihraç kalemleri arasında silahların da bulunması dikkat çekti.

Amerikan Associated Pres (AP) ajansı George Bush döneminde Amerika'dan İran'a yapılan ihracatların tutulduğu resmi kayıtlara ulaştı. Resmî kayıtlar, İran'a birçok ihraç kaleminde 30 yıldır ambargo uygulayan ABD'nin bu ülkeye Bush döneminde 148 milyon dolarlık silah ihraç ettiğini gösterdi. Kayıtlara göre 2004 yılında İran'a tüfekler ve bunlara ait yedek parçalar satıldı. Kayıtlarda ayrıca, geçtiğimiz yıl aynı ülkeye uçak gemilerinde kullanılan gereçler satıldığı bilgisi de yer aldı. İran Donanması'nın uçak gemisine sahip olduğu tahmin edilmiyor.

AP'ye açıklama yapan Hazine Bakanlığı Dış Gelirler Kontrolörü Adam Szubin, İran'a silah satılmasının söz konusu olamayacağını, fakat konuyu da araştıracaklarını belirtti. Szubin, kayıtlarda yanlışlık yapıldığı ihtimali üzerinde durduklarını ifade ederek, "Varış noktası 'Irak' yerine yanlışlıkla 'İran' olarak girilmiş olabilir" açıklamasını yaptı. Szubin, kayıtları son derece titiz bir biçimde incelemeye aldıklarını söyledi.

Başkan Bush, Savunma Bakanlığı Pentagon'un hurda F-14 parçalarını satmasını yasaklayan bir kararnameyi imzalamıştı. Washington, hurda uçak parçalarının Çin ve İran gibi ülkelerin ordularında değerlendirilmesinden endişe ediyordu. Geçtiğimiz hafta Florida'da, saldırı helikopterlerinin parçalarını İran'a satan iki kişi hakkında dava açılmıştı. Kayıtlara göre İran, Bush döneminde ABD'den 620 bin dolarlık uçak yedek parçası, 19,6 bin dolarlık da uçak aldı. ABD, yaptırımlara rağmen uçuş güvenliği için İran'ın ticari uçaklarının bakımını amaçlayan satışlara izin veriyor.

AP'nin haberinde, İran'a yaptırım uygulamaya çalışan Amerikan yönetiminin koordinasyonu sağlayamaması nedeniyle bu girişimin başarısız olduğu yorumu yapıldı. Kuralları ihlal ederek İran'la ticaret yapan şirketlerden milyonlarca dolarlık vergi tahsil etmesine rağmen, yaptırımların etkisini artırmak isteyen Bush yönetiminin Kongre'den gereken desteği alamadığı belirtildi.

AMERİKA İRAN'A EN ÇOK SİGARA SATTI

Kayıtlara geçen silah ticareti, ABD'den İran'a yapılan ihracatın çok küçük bir kısmını oluşturdu. Bush döneminde İran'a 158 milyon dolarlık sigara ihracatı yapan ABD'nin önde gelen ihracat kalemleri arasında mısır, selüloz, soda, soya fasulyesi, tıbbi malzeme ve vitamin geliyor. İlginç ihraç malları arasında ise sutyen, kozmetik ürünler, kürk, heykel, parfüm, boğa spermi, müzik aletleri, golf arabası, sinema filmi, gibi mallar da yer aldı. İran'a en çok ihracat yapan eyaletler; California, Florida, Georgia, Louisiana, Michigan, Mississippi, New Jersey, North Carolina, Ohio ve Wisconsin olurken, bu eyaletlerden bazılarının Bush politikalarına destek veren Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu bölgeler olması dikkat çekti. Kayıtlar, İran'ı 'şer ekseni' olarak nitelendiren Bush'un göreve başladığı yıl 8,3 milyon dolarlık ihracatın, geçtiğimiz yıl 146 milyon dolara yükseldiğini gösterdi. Bu miktar, enflasyon artışı dikkate alındığında bile, ihracatta 10 kattan fazla bir artışı gösteriyor.