Bilim Dünyasının Beklediği Büyük Çarpışma Gerçekleşti

Uzun Yıllardır Çalışmaları Devam Eden ve Geçen Yıl İlk Denemeler Esnasında Hasar Görerek Tekrar Ertelenen Büyük Patlama Yolubnda Lhc (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı) Aksaklıklara Rağmen Bu Kez Çalıştı.

Uzun yıllardır çalışmaları devam eden ve geçen yıl ilk denemeler esnasında hasar görerek tekrar ertelenen büyük patlama yolubnda LHC (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı) aksaklıklara rağmen bu kez çalıştı. İsviçre'nin Fransa sınırında yer alan ve dünyanın en önemli fizik araştırma merkezi konumunda bulunan Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi CERN, yıllardır üzerinde çalıştığı projeyi hayata geçirmenin heyecanını yaşıyor. Bilim adamları yerin 100 metre altına inşa edilmiş çapı 27 km'yi bulan dairesel tünelde ters taraflı olarak protonları hızlandırıp, bir merkezde çarpışmalarını sağlamayı hedefliyor. Çarpışmanın etkisiyle ortaya çıkacak olan ve Higgs parçacığı olarak isimlendirilen maddenin nasıl oluştuğu anlaşılmaya çalışacak. Sabah saatlerinde çalıştırılan dünyanın en büyük ve en hızlı parçacık hızlandırıcı olan LHC, bir kez daha çalışanların yüreğini ağzına getirdi. Geçen yıl çıkan sorundan ötürü yaklaşık 1,5 yıl ertelenen deney, akıllara tekrardan aynı soruları getirdi. Buna rağmen ilk çarpışmanın rötarlı da olsa gerçekleşmesi, merkezde büyük bir coşkuyla karşılandı. Bugün gerçekleştirilen deneyde i protonların 3,5 TeV (Tera Elektron Volt) hızına çıkmasıyla bir rekor da kırılmış oldu. CERN, en yakın rakibi olan Chicago'daki Fermilab hızlandırıcısından 3,5 kat daha yüksek bir hıza çıksa da bu LHC'nin yarı kapasitesi anlamına geliyor. EVRENİN OLUŞUMUNDAKİ SIR ANLAŞILABİLECEK Mİ? CERN'de bugün yaşanan ilk sorun sabah saat 6.30 da gerçekleşti. Akım jeneratöründe beliren arıza kısa sürede çözüldü. Daha sonra saat 9.00 da LHC güvenlik sistemi, makinenin bir kısmında önemli seviyede sıcaklık artışı tespit etti. Ve CERN yetkililerin açıklamalarına göre bu esnada proton demeti kayboldu. Öğlen saatlerinde tekrardan hızlandırılan protonlar bu sefer hiçbir sorun yaşanmadan çarpıştı. Yerek saatle 13.00'da CERN merkezinde bulunan yüzlerce bilim adamı, mühendis ve çalışanlar son 10 yıldır bekledikleri anı alkışlar ve çığlıklar ile kutladı. CERN'den yapılan ilk açıklamalarda basın sözcüsü Paola Catapano, "Bu yeni bir çağın başlangıcıdır." dedi. Ters istikamette 3,5 TeV hızına ulaşan protonların tünel içerisinde bir noktada çarpıştırılması esasına dayanan çalışma neticesinde, 13,7 milyar yıl önce evrenin oluşmasını tetikleyen Big Bang sonrasında oluşan enerji boyutuna ulaşmayı bekleyen bilim adamlarının aradığı en önemli sorunun cevabı ise maddenin nasıl kütle kazandığı. Şu ana kadar fizikte, Standart Model olarak anlatılan maddenin oluşumu üzerine birçok teori geliştirilse de bilim adamları teorilerini ispatlayacak bilgiler sunabilmiş değil. Kısacası başta CERN çalışanları ve madde üzerine çalışan tüm fizikçiler 18 ila 24 ay sürmesi planlanan bu çarpışmalardan elde edilecek analizlerin sonuçlarını dört gözle bekliyor. (CİHAN)